Khối ngoại bán ròng 2 tỷ USD và khoảng cách giữa kỳ vọng với thực tế

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua một giai đoạn thử thách về tâm lý khi khối ngoại liên tục rút vốn mạnh mẽ. Từ đầu năm 2026 đến nay, giá trị bán ròng lũy kế của nhà đầu tư nước ngoài đã chạm ngưỡng 53.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 2 tỷ USD. Con số này không chỉ vượt xa mức kỳ vọng 1,3 tỷ USD vốn từ các quỹ ETF dự kiến đổ vào thị trường sau lộ trình nâng hạng, mà còn đặt ra những dấu hỏi lớn về động lực dòng tiền trong bối cảnh hiện tại.

Bản chất của dòng vốn ngoại trong chuỗi bán ròng kéo dài

Thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đang ghi nhận chuỗi bán ròng kéo dài nhất kể từ tháng 10 năm ngoái. Chỉ tính riêng trên sàn HoSE, khối ngoại đã thực hiện chuỗi 14 phiên bán ròng liên tiếp với giá trị hơn 13.000 tỷ đồng thông qua kênh khớp lệnh. Nếu lấy cột mốc ngày 8/4/2026 – thời điểm Hội đồng Quản trị Chỉ số của FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng từ Thị trường Cận biên lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp – làm điểm tựa, nhà đầu tư ngoại đã rút ròng tới 21.400 tỷ đồng trên thị trường cổ phiếu. Sự dịch chuyển này phản ánh một thực tế rằng, dù kỳ vọng nâng hạng là một “chất xúc tác” mạnh mẽ cho tăng trưởng dài hạn, nhưng trong ngắn hạn, các yếu tố về chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và tăng trưởng EPS của từng doanh nghiệp vẫn giữ vai trò quyết định đến sức khỏe thị trường như Chứng khoán BSC từng lưu ý.

Điều này cũng phần nào phản ánh sự thận trọng trong quá trình vận hành của dòng tiền, tương tự như những gì được phân tích sâu hơn về tâm lý thị trường qua bài viết VN-Index đỉnh cao lịch sử và sự thận trọng từ dòng tiền. Thực tế, khi các dòng vốn lớn có sự điều chỉnh, những biến động tại nhóm trụ cột như ngân hàng cũng trở thành tiêu điểm đáng chú ý, đúng như nhận định về trụ ngân hàng và sức mạnh luân chuyển trên sàn chứng khoán trong thời gian qua.

Khi khoảng trống tỷ trọng tạo ra áp lực tái phân bổ

Nhìn sâu vào bản chất của dòng vốn khi phân loại lại thị trường, việc nâng hạng không đơn thuần là một cú hích thu hút tiền mới. Đó là một quá trình tái phân bổ danh mục đầy phức tạp. Khi một quốc gia được nâng từ Frontier lên Emerging, các cổ phiếu thuộc chỉ số cũ có thể được mua vào để lấp đầy khoảng trống tỷ trọng, nhưng ngược lại, áp lực bán sẽ gia tăng đáng kể đối với các thành phần trong chỉ số mới. Theo thống kê từ Bloomberg, dù lịch sử cho thấy dòng vốn thường tăng gấp 5-7 lần sau khi nâng hạng, như ví dụ của Trung Quốc hay Ả-rập-Xê-út, nhưng điều đó không bao giờ diễn ra theo một đường thẳng tắp mà luôn bị chi phối bởi bối cảnh vĩ mô toàn cầu.

Hiện nay, rủi ro địa chính trị tại khu vực Trung Đông đang khiến định giá các thị trường chứng khoán toàn cầu bị phân hóa mạnh mẽ. Dòng tiền có xu hướng trú ẩn vào các quỹ trái phiếu trung hạn bằng USD Mỹ, vốn đang ghi nhận mức hút ròng lớn nhất kể từ đầu tháng 2/2026. Trong khi đó, tại khu vực châu Á, sự phân hóa cũng rất rõ rệt khi Đài Loan đang thu hút mạnh dòng vốn ngoại, tạo ra một bức tranh trái ngược hoàn toàn với áp lực bán ròng tại Việt Nam.

Triển vọng từ những cột mốc giải ngân mới

Dù áp lực bán ròng từ khối ngoại đang là chủ đạo, FTSE Russell vẫn đang cập nhật lộ trình cụ thể cho thị trường Việt Nam. Danh sách các cổ phiếu khả năng lọt vào rổ chỉ số hiện bao gồm 23 mã, giảm so với con số 32 mã trong báo cáo trước đây. Dựa trên dữ liệu đến ngày 31/3/2026, tổng vốn ước tính từ các quỹ ETF vào Việt Nam vẫn ở mức 1,3 tỷ USD.

Theo ước tính từ SSI Research, lộ trình giải ngân này sẽ diễn ra theo từng giai đoạn quan trọng. Cụ thể, 10% sẽ bắt đầu giải ngân vào đầu tháng 9/2026, tương đương 130 triệu USD. Sau đó, các giai đoạn tiếp theo sẽ kéo dài đến tháng 9/2027 với các mức giải ngân lần lượt là 260 triệu USD, 455 triệu USD và 455 triệu USD. Đây là những cột mốc thực tế mà thị trường cần theo dõi, bên cạnh bài toán về quản trị bền vững của các doanh nghiệp đang trong lộ trình niêm yết, như đã được thảo luận tại bài viết cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và bài toán niêm yết bền vững.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vneconomy.vn