Định giá chứng khoán Việt Nam nhìn từ “mặt nạ” nhóm trụ

Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua một tháng 4 đầy cảm xúc với đà phục hồi mạnh mẽ, đưa chỉ số VN-Index lấy lại vị thế sau nhịp sụt giảm sâu trong tháng 3. Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng ấn tượng ấy là một bức tranh đa chiều về định giá chứng khoán Việt Nam mà nhà đầu tư cần bóc tách kỹ lưỡng. Khi loại bỏ sức ảnh hưởng của nhóm cổ phiếu trụ cột, mức định giá P/E của thị trường thực chất đang ở vùng hấp dẫn hơn nhiều so với những gì con số tổng thể hiển thị.

Sức nặng của nhóm trụ trong bức tranh định giá chứng khoán Việt Nam

Thực tế cho thấy một nghịch lý là đà hồi phục của thị trường trong tháng qua phụ thuộc đáng kể vào một vài cái tên vốn hóa lớn. Trong tổng số 179 điểm tăng của VN-Index, riêng nhóm Vingroup với VIC và VHM đã đóng góp tới 167 điểm. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu này ra khỏi hệ quy chiếu, chỉ số chung gần như đi ngang với mức tăng không đáng kể. Điều này đặt ra câu hỏi về thực trạng sức khỏe của đại bộ phận các doanh nghiệp còn lại trên sàn.

Khi nhìn vào các con số thống kê từ SSI Research, sự chênh lệch trở nên rõ rệt. Nếu tính theo P/E dự phóng tổng thể, thị trường đang giao dịch ở mức 13,2x, con số này đã tiệm cận với mức trung bình 10 năm là 14,0x. Thế nhưng, câu chuyện sẽ thay đổi hoàn toàn nếu chúng ta thực hiện phép loại trừ nhóm Vingroup (VIC, VHM, VRE). Khi đó, mức định giá P/E của thị trường chỉ còn dừng lại ở ngưỡng 10,3x. Sự khác biệt gần 3 đơn vị P/E này chính là “mặt nạ” của nhóm trụ, che khuất mức định giá rẻ đáng kinh ngạc của đại đa số các cổ phiếu midcap và những thành phần còn lại trong danh mục VN-Index.

Khi những con số định giá chứng khoán Việt Nam phản ánh sự phân hóa

Đáng chú ý, bên cạnh sự áp đảo của nhóm bất động sản vốn hóa lớn, dòng tiền cũng đã tìm thấy những điểm sáng tại nhóm ngân hàng như TCB, LPB, STB hay MSB với mức tăng trưởng tích cực. Sự phân hóa này phản ánh bản chất của một thị trường đang trong quá trình tái định giá dựa trên năng lực nội tại thay vì chỉ theo đuổi xu hướng đám đông. Việc định giá chứng khoán Việt Nam ở mức 10,3x khi loại bỏ nhóm trụ cho thấy nhiều cổ phiếu hiện đang được giao dịch dưới giá trị thực tế nếu xét trên nền tảng kết quả kinh doanh quý 1 tương đối khả quan.

Sự phân hóa còn được thể hiện rõ qua các báo cáo tài chính định kỳ, nơi những doanh nghiệp minh bạch và có nền tảng tốt đang trở thành điểm đến của dòng tiền thông minh. Những bài học về quản trị và sự rõ ràng trong thông tin, như đã được đề cập trong các nghiên cứu về báo cáo tài chính định kỳ: Bước ngoặt từ đề xuất của SEC, cho thấy tầm quan trọng của việc hiểu rõ “sức khỏe” thực tế của doanh nghiệp trước khi nhìn vào các chỉ số định giá bề nổi.

Thách thức vĩ mô và sự vận động của dòng tiền

Trong bối cảnh tháng 5 thường là giai đoạn “trống” thông tin, việc quan sát biến số vĩ mô trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Khi đối mặt với những áp lực về lạm phát như đã phân tích trong chủ đề lạm phát 4,5% và những biến số trong điều hành vĩ mô, thị trường sẽ khó tránh khỏi những nhịp rung lắc. Tỷ lệ dư nợ margin so với giá trị vốn hóa free-float đã tăng lên 13,4%, một con số cần được giám sát chặt chẽ dù tỷ lệ trên vốn chủ sở hữu của các công ty chứng khoán vẫn nằm trong tầm kiểm soát.

Việc hiểu đúng bản chất của định giá chứng khoán Việt Nam thông qua lăng kính loại bỏ nhóm trụ không chỉ là một bài tập toán học, mà là cách để định vị lại kỳ vọng. Trong một thị trường mà các yếu tố hỗ trợ như nâng hạng hay các chính sách vĩ mô đã dần phản ánh vào giá, sự thận trọng của nhà đầu tư trước các nhịp biến động là điều dễ hiểu. Dù định giá chung có thể bị kéo lên bởi nhóm trụ, nhưng sự “hấp dẫn” tiềm ẩn ở mức P/E 10,3x của phần còn lại vẫn đang là một biến số thú vị, sẵn sàng chờ đợi những dòng tiền dài hạn khi thị trường tìm thấy điểm cân bằng mới.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vneconomy.vn