Lạm phát 4,5% và những biến số trong điều hành vĩ mô

Lạm phát 4,5% hiện đang là bài toán trọng tâm trong công tác điều hành vĩ mô tại Việt Nam khi những áp lực từ giá cả hàng hóa toàn cầu vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt hoàn toàn. Trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với nhiều luồng gió ngược, việc duy trì mục tiêu này không chỉ là con số định hướng mà còn là “chiếc neo” quan trọng giúp ổn định niềm tin thị trường, đặc biệt trong giai đoạn các biến số địa chính trị vẫn đang tạo ra những rung lắc mạnh mẽ lên mặt bằng giá cả trong nước.

Bản chất của mục tiêu lạm phát 4,5% trong bối cảnh hiện tại

Số liệu từ Tổng cục Thống kê cho thấy áp lực giá cả đã bắt đầu lộ diện rõ rệt khi chỉ số CPI tháng 4 tăng 5,46% so với cùng kỳ, cao hơn đáng kể so với mức tăng của tháng 3. Tính chung 4 tháng đầu năm, CPI và CPI cơ bản đều duy trì đà tăng lần lượt ở mức 3,99% và 3,89%. Những con số này phản ánh hơi thở thời đại của một nền kinh tế đang nỗ lực cân bằng giữa tăng trưởng và kiểm soát mặt bằng giá. Trong khi các tổ chức quốc tế đưa ra những dự báo đa chiều, trải rộng từ 3,4% đến 5,1% với mức trung bình 4,3%, thì Chính phủ vẫn đặt ra khung mục tiêu với ba kịch bản 4,5%, 5% và 5,5%. Sự thận trọng này là cần thiết khi chúng ta đặt trong tương quan với các vấn đề hạ tầng và năng lượng, những yếu tố thường xuyên gây nhiễu lên chỉ số giá tiêu dùng, như đã từng được đề cập trong các thảo luận về trụ tiếp tục “đè” chỉ số, cổ phiếu vừa và nhỏ chống đỡ tốt vốn là phản ứng cộng hưởng từ tâm lý thị trường.

Giải pháp điều tiết và dư địa cho chính sách tiền tệ

Nhìn sâu vào bản chất của các giải pháp, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước đang tập trung vào sự linh hoạt trong quản lý nguồn cung. Việc đảm bảo xăng dầu và điện năng, cùng với sự chủ động từ Quỹ bình ổn, chính là chốt chặn quan trọng để lạm phát 4,5% trở nên khả thi. Đặc biệt, quyết sách gia hạn thuế bảo vệ môi trường, VAT và các loại thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng dầu đến hết tháng 6/2026 cho thấy nỗ lực “giữ nhiệt” cho giá cả trong giai đoạn nhạy cảm. Đây không chỉ là câu chuyện của ngành tài chính, mà còn là bước đi thận trọng tương tự như cách cơ quan quản lý thực hiện với các lĩnh vực mới nổi, đơn cử như tài sản mã hóa và bước đi thận trọng của Bộ Tài chính trong việc cấp phép.

Đánh giá từ những kịch bản đối lập

Các tổ chức tài chính cũng đưa ra những góc nhìn khác biệt dựa trên biến số giá dầu. Trong kịch bản cơ sở, dù dự báo CPI bình quân có thể chạm mức 4,8% – vượt nhẹ mục tiêu 4,5% – nhưng đây vẫn được xem là vùng chấp nhận được, không gây sốc cho nền kinh tế và vẫn để lại dư địa cho Ngân hàng Nhà nước linh hoạt trong điều hành. Ngược lại, nếu giá dầu Brent leo thang lên 100 USD/thùng, kịch bản tiêu cực với CPI ở mức 5,4% sẽ đặt ra thách thức lớn, buộc các nhà hoạch định chính sách phải tính toán lại toàn bộ lộ trình hỗ trợ tăng trưởng. Điều này cũng đòi hỏi sự minh bạch hơn trong công bố thông tin, tương tự như những thay đổi mà các đơn vị đang nỗ lực thực hiện trong báo cáo tài chính định kỳ: Bước ngoặt từ đề xuất của SEC để đảm bảo tính ổn định và an toàn cho toàn hệ thống.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vneconomy.vn