Vàng không sinh lời và sức hấp dẫn của hầm trú ẩn truyền thống

Vàng không sinh lời nhưng tại sao nhiều người lại sùng bái loại tài sản này đến vậy? Câu hỏi tưởng chừng đơn giản này lại là một bài toán hóc búa về tâm lý học hành vi và sự vận động của hệ thống tài chính. Trong khi các loại hình đầu tư khác thường tập trung vào dòng tiền và khả năng tăng trưởng giá trị gia tăng, vàng lại đứng tách biệt như một “bến đỗ” tĩnh lặng, nơi giá trị không nằm ở lợi suất mà nằm ở sự an tâm mà nó mang lại cho nhà đầu tư giữa những biến động khôn lường.

Bản chất của việc sùng bái vàng trong tâm thức

Sự sùng bái vàng không đơn thuần là một trào lưu nhất thời, mà là kết quả của một quá trình tích lũy niềm tin qua nhiều thế hệ. Đáng chú ý, vàng không sinh lời theo cách thông thường như cổ tức từ cổ phiếu hay lãi suất tiền gửi, nhưng nó lại đóng vai trò là thước đo giá trị tuyệt đối. Khi hệ thống tài chính còn những khoảng trống về niềm tin, người dân có xu hướng tìm về những gì hữu hình và có tính lịch sử. Đối với nhiều người, việc sở hữu vàng giống như một tấm khiên bảo vệ tài sản, một thứ “bến đỗ” an toàn hơn là một công cụ để sinh lãi ròng.

Thực tế cho thấy một nghịch lý là khi các kênh đầu tư tài chính trở nên phức tạp hoặc thiếu minh bạch, sự ưa chuộng vàng lại càng gia tăng. Trong khi doanh nghiệp phải đối mặt với các vấn đề như chi phí lãi vay của Hòa Phát và nghịch lý trên bảng cân đối kế toán, thì vàng vẫn nằm đó, không chịu sự chi phối của các đòn bẩy tài chính hay những áp lực từ bảng điện tử xanh đỏ đầy rủi ro. Chính sự “không sinh lời” này lại là lợi thế cạnh tranh lớn nhất của vàng, bởi nó không tồn tại rủi ro kinh doanh hay rủi ro quản trị.

Niềm tin vào thị trường tài chính và bài toán quản lý

Khi vàng bị coi là tài sản không tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế, các chuyên gia cho rằng cần một cách tiếp cận sâu sắc hơn là các biện pháp hành chính đơn thuần. Việc ép buộc hay quản lý chặt chẽ giao dịch vàng chỉ giải quyết được bề nổi, trong khi gốc rễ nằm ở sự phát triển của hệ thống tài chính hiện đại. Một nền kinh tế muốn vận hành trôi chảy cần những dòng vốn luân chuyển hiệu quả vào sản xuất, thay vì nằm im trong các két sắt gia đình dưới dạng vàng miếng.

Nhìn sâu vào bản chất, thị trường cần xây dựng niềm tin để nhà đầu tư tự nguyện dịch chuyển từ vàng sang các kênh đầu tư khác có khả năng tạo ra giá trị gia tăng. Nếu chúng ta quan sát cách các doanh nghiệp chuyển mình, như trường hợp ông Khuất Việt Hùng làm việc tại Vietjet: Một sự chuyển dịch đáng chú ý, ta thấy sự thay đổi nhân sự hay chiến lược có thể mang lại sức sống mới cho một hệ sinh thái. Tương tự, nếu thị trường tài chính chứng minh được tính minh bạch và hiệu quả, tâm lý “sùng bái” vàng sẽ dần thay đổi theo hướng tích cực hơn.

Khi vàng chỉ là một phần trong hệ sinh thái tài chính

Dù có nhiều quan điểm về việc vàng không sinh lời, không thể phủ nhận vị thế đặc biệt của nó. Ngay cả khi các đại gia khai thác vàng bạc Vimico ghi dấu ấn lợi nhuận kỷ lục nhờ vào hoạt động kinh doanh thực tế, thì nhu cầu của người dân đối với kim loại quý này vẫn tồn tại như một nhu cầu phòng vệ. Sự phát triển của thị trường tài chính không nên là sự triệt tiêu vàng, mà là tạo ra những lựa chọn thay thế hấp dẫn hơn, đủ mạnh để tạo ra giá trị gia tăng cho quốc gia.

Kết luận lại, sự sùng bái vàng không phải là vấn đề cần giải quyết bằng mệnh lệnh, mà là bài kiểm tra cho mức độ phát triển của hệ thống tài chính. Khi niềm tin được củng cố, những bảng điện tử với đồ thị nến đầy màu sắc sẽ không còn là “kẻ thù” đối với những người yêu thích sự an toàn của vàng, mà trở thành những sân chơi chung nơi mọi loại tài sản đều tìm được vị trí xứng đáng của nó.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: cafef.vn