Washington trước lựa chọn khó: “Phao cứu sinh” cho UAE và ván cờ địa chính trị đồng USD

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông và cuộc chiến với Iran đang gây ra những hậu quả kinh tế nghiêm trọng cho các đồng minh chủ chốt của Mỹ, thông tin Nhà Trắng đang thảo luận về việc cung cấp một “phao cứu sinh tài chính” cho Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã thu hút sự chú ý đặc biệt. Câu chuyện này không chỉ là một giao dịch tài chính đơn thuần mà còn là một tấm gương phản chiếu những toan tính địa chính trị phức tạp, áp lực kinh tế vĩ mô và rủi ro chính trị nội bộ mà Washington đang phải đối mặt.

Thực tế cho thấy một nghịch lý là, mặc dù UAE thường được biết đến là một quốc gia giàu có nhờ dầu mỏ, cuộc xung đột với Iran đã giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế nước này. Việc Iran đóng cửa Eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch cho xuất khẩu dầu mỏ – đã làm tê liệt đáng kể dòng tiền mà UAE phụ thuộc. Thêm vào đó, những cuộc tấn công tên lửa của Tehran vào các đồng minh khu vực của Mỹ đã phá hủy cơ sở hạ tầng kinh tế quan trọng, đẩy UAE vào tình thế khó khăn. Trong bối cảnh đó, ý tưởng về một thỏa thuận hoán đổi tiền tệ (currency swap line) nhằm cung cấp thanh khoản bằng USD cho UAE được đưa ra, dù chưa có yêu cầu chính thức hay kế hoạch cụ thể nào được vạch ra.

Dilemma chiến lược: Giữ vững đồng minh hay tránh rủi ro chính trị trong nước?

Đáng chú ý, quyết định này đặt chính quyền Mỹ vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan. Một mặt, UAE là một đồng minh đặc biệt thân cận của Washington, đặc biệt dưới thời Tổng thống Trump. Quốc gia Vùng Vịnh này đã cam kết đầu tư hơn 1 nghìn tỷ USD vào Mỹ trong năm ngoái, và mối liên hệ cá nhân giữa các nhà lãnh đạo UAE với gia đình kinh doanh của Tổng thống Trump cũng là một yếu tố không thể bỏ qua. Tổng thống Trump đã thẳng thắn bày tỏ mong muốn hỗ trợ UAE, nhấn mạnh rằng đây là một quốc gia “tốt” và là một “đồng minh quan trọng”. Các nghị sĩ Cộng hòa, như Thượng nghị sĩ Steve Daines, cũng đã thể hiện sự ủng hộ thận trọng, coi đây là một bước cần thiết để giúp đỡ một đồng minh chiến lược trong giai đoạn khó khăn.

Tuy nhiên, mặt khác, ý tưởng này tiềm ẩn rủi ro chính trị không nhỏ cho chính quyền. Trong khi người dân Mỹ đang phải vật lộn với tình trạng giá cả leo thang tại quê nhà, việc “giải cứu” một quốc gia nước ngoài, đặc biệt là một quốc gia được coi là giàu có như UAE, có thể bị các cử tri nhìn nhận tiêu cực. Giới Dân chủ, dẫn đầu là Hạ nghị sĩ Gregory Meeks, đã bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc, cho rằng bất kỳ thỏa thuận nào với UAE đều có nguy cơ phục vụ lợi ích của gia đình Trump, chứ không phải lợi ích quốc gia. Đây là một điểm nhạy cảm, có thể trở thành chủ đề tranh luận gay gắt trong chính trường Mỹ.

Quyền lực của Fed và mối đe dọa với vị thế đồng USD

Nhìn sâu vào bản chất vấn đề, quyết định cuối cùng về việc cung cấp các thỏa thuận hoán đổi tiền tệ lại thuộc về Cục Dự trữ Liên bang (Fed), không phải Nhà Trắng. Theo thông lệ, các thỏa thuận này thường chỉ giới hạn cho các ngân hàng trung ương lớn và các thị trường có tầm quan trọng hệ thống. Việc mở rộng phạm vi này cho UAE sẽ là một bước đi bất thường, cho thấy mức độ cấp bách và tầm quan trọng chiến lược của tình hình hiện tại.

Câu chuyện thực sự nằm ở những động thái địa chính trị rộng lớn hơn. Thông tin UAE có thể buộc phải sử dụng đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc cho các giao dịch dầu mỏ nếu thiếu hụt USD là một “lời đe dọa” không hề nhẹ. Điều này chạm đến trực tiếp vị thế bá chủ của đồng USD trên thị trường dầu mỏ toàn cầu – một trụ cột quan trọng của sức mạnh kinh tế và địa chính trị Mỹ. Nếu kịch bản này xảy ra, nó không chỉ là một vấn đề tài chính mà còn là một tín hiệu mạnh mẽ về sự xói mòn ảnh hưởng của đồng bạc xanh, tạo tiền đề cho sự gia tăng vai trò của Nhân dân tệ trong thương mại quốc tế, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng.

Mặc dù Đại sứ quán UAE tại Mỹ đã nhanh chóng bác bỏ ý kiến cho rằng họ cần một gói “giải cứu”, khẳng định mối quan hệ đối tác kinh tế Mỹ-UAE bền vững dựa trên lợi ích chung chứ không phải sự phụ thuộc, thì những cuộc thảo luận ngầm và các cân nhắc chính sách vẫn tiếp tục. Điều này cho thấy sự phức tạp trong việc duy trì cân bằng giữa việc hỗ trợ các đồng minh chiến lược, quản lý rủi ro chính trị nội bộ và bảo vệ các lợi ích địa kinh tế cốt lõi.

Tóm lại, quyết định liệu Washington có nên cung cấp “phao cứu sinh” cho UAE hay không không chỉ đơn thuần là một tính toán kinh tế. Đó là một ván cờ phức tạp, nơi các yếu tố về an ninh khu vực, vị thế bá chủ của đồng USD, quan hệ đồng minh, và chính trị nội bộ Mỹ đan xen vào nhau. Với vai trò là một chuyên gia hoạch định chính sách, chúng ta cần nhìn nhận bức tranh tổng thể, nơi mỗi bước đi đều mang theo những hệ lụy sâu rộng, định hình cục diện thế giới trong nhiều năm tới.