Tâm lý tiêu cực về kinh tế Mỹ và những hoài nghi về sự hồi phục

Tâm lý tiêu cực về kinh tế Mỹ đã kéo dài dai dẳng đến mức ngay cả những chuyên gia kinh tế dày dạn kinh nghiệm cũng bắt đầu hoài nghi về khả năng hồi phục niềm tin của các hộ gia đình. Dữ liệu từ Khảo sát Người tiêu dùng của Đại học Michigan, vốn được xem là thước đo nhạy bén của thị trường, đã chạm mức thấp kỷ lục trong tháng Năm. Đây không đơn thuần là một con số thống kê đơn lẻ, mà là minh chứng cho thấy người dân Mỹ vẫn chưa thể lấy lại niềm tin vào nền kinh tế kể từ sau những cú sốc liên tiếp kể từ đại dịch Covid-19 cách đây hơn sáu năm.

Gốc rễ của tâm lý tiêu cực về kinh tế Mỹ

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, người tiêu dùng Mỹ vẫn đang mang trên mình những vết sẹo từ nhiều năm lạm phát phi mã, ngay cả khi tốc độ tăng giá hàng năm đã có dấu hiệu hạ nhiệt. Thực tế cho thấy, người dân đã phải trải qua hàng loạt cú sốc từ dịch bệnh, các cuộc xung đột địa chính trị cho đến những thay đổi trong chính sách thuế quan. Đối với những nhà hoạch định chính sách, đặc biệt trong bối cảnh các câu hỏi về việc Kevin Warsh xác nhận vị trí Chủ tịch FED và thách thức điều hành lãi suất đang trở nên nóng hổi, việc hiểu được tâm lý này là vô cùng quan trọng. Nhiều người tiêu dùng không nhìn vào biểu đồ lạm phát 12 tháng, mà họ nhìn vào sự thay đổi tích lũy của giá cả trong nửa thập kỷ qua. Họ cảm nhận được rằng những gì diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn vừa qua tương đương với một thập kỷ lạm phát bình thường, khiến cho mỗi giỏ hàng đi siêu thị trở thành một gánh nặng tâm lý nặng nề.

Nghịch lý giữa tâm lý tiêu cực và hành vi chi tiêu

Nhìn sâu vào bản chất, chúng ta thấy xuất hiện một nghịch lý khó giải mã khi so sánh giữa tâm lý tiêu cực về kinh tế Mỹ và hành vi chi tiêu thực tế. Trong khi chỉ số niềm tin tiêu dùng lao dốc không phanh, thì các tập đoàn lớn như Uber hay Walt Disney vẫn báo cáo doanh thu mạnh mẽ. Gregory Daco, chuyên gia kinh tế trưởng tại EY-Parthenon, thừa nhận rằng mối tương quan truyền thống giữa niềm tin và chi tiêu đã phần nào bị đứt gãy trong bối cảnh hiện tại. Sự đứt gãy này buộc chúng ta phải thay đổi lăng kính phân tích thay vì chỉ nhìn vào những mô hình cũ kỹ đã tồn tại trước đại dịch. Trong bối cảnh Thống đốc FED Miran từ chức và sự ủng hộ dành cho Kevin Warsh đang tạo ra những dư chấn trong giới điều hành, các nhà đầu tư cũng đang phải thận trọng hơn khi nhìn nhận các chỉ số niềm tin như một biến số ít quan trọng hơn so với các dữ liệu thực tế về thị trường lao động và khả năng chi trả của hộ gia đình.

Hệ lụy đa tầng từ những cú sốc liên tiếp

Không khó để hiểu tại sao tâm lý tiêu cực về kinh tế Mỹ lại khó đảo ngược khi người tiêu dùng không có đủ khoảng lặng để hồi phục trước khi một cú sốc mới ập đến. Sự bất ổn từ giá năng lượng, đặc biệt là khi giá xăng dầu biến động mạnh do các xung đột địa chính trị, đang tạo ra áp lực đè nặng lên chi tiêu cá nhân. Khi chi phí sinh hoạt leo thang, các quyết định về lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang (FED) càng trở nên nhạy cảm. Việc thị trường trái phiếu lo ngại FED chậm chân trong cuộc chiến lạm phát dưới thời Kevin Warsh càng phản ánh sự lo lắng lan tỏa từ tâm lý người tiêu dùng đến các định chế tài chính lớn. Trong môi trường hiện nay, niềm tin không chỉ là một chỉ số kinh tế, mà còn là kết quả của sự tổng hòa từ niềm tin vào các thiết chế công cộng và sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cuối cùng, dù tâm lý tiêu cực về kinh tế Mỹ có bao trùm đến đâu, các nhà quan sát vẫn tin rằng người tiêu dùng Mỹ sẽ không dễ dàng sụp đổ. Họ đại diện cho hai phần ba hoạt động kinh tế của quốc gia và dù có bi quan đến mấy, họ vẫn phải tiếp tục chi tiêu để duy trì cuộc sống. “Người tiêu dùng vẫn sẽ tiếp tục tiến về phía trước”, đó là nhận định chung của nhiều chuyên gia khi nhìn vào sức bền của thị trường lao động, ngay cả khi môi trường kinh tế vĩ mô vẫn còn đó những đám mây mù bao phủ.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: cnbc.com