Phân quyền thế nào để bộ máy vận hành hiệu quả và cán bộ dám quyết?

Phân quyền thế nào để bộ máy vận hành hiệu quả và cán bộ dám quyết hiện đang là bài toán cấp thiết trong quá trình tái thiết kế phương thức quản trị quốc gia. Thay vì chỉ đơn thuần “giao việc”, việc trao quyền đòi hỏi một tư duy quản lý hiện đại, nơi sự phân định rành mạch giữa cấp chiến lược và cấp thực thi trở thành trục xoay để vận hành cả hệ thống. Khi cấp tỉnh tập trung vào các vấn đề vĩ mô như quy hoạch và ngân sách, cấp xã phường cần được trao đủ công cụ để giải quyết trực tiếp các dịch vụ công và trật tự địa bàn. Đây không chỉ là bước đi hành chính, mà là nỗ lực nhằm xóa bỏ những khoảng trống trách nhiệm vốn là nguyên nhân gây ách tắc công việc trong suốt thời gian dài.

Phân quyền gắn liền với nguồn lực và trách nhiệm

Một nguyên tắc bất biến trong quản trị là phân quyền phải luôn đi kèm với phân bổ nguồn lực tương xứng. Việc giao nhiệm vụ mà thiếu đi các điều kiện thực thi sẽ biến quyền hạn trở thành hình thức, triệt tiêu sự chủ động của cấp dưới. Thực tế từ những đánh giá gần đây cho thấy, trong 949 nhiệm vụ được rà soát, đã có hơn 584 nhiệm vụ được khẳng định tính khả thi sau khi điều chỉnh. Tuy nhiên, phân quyền không phải là quá trình “một lần là xong”. Chính việc Bộ Nội vụ yêu cầu tiếp tục đánh giá lại 365 nhiệm vụ đã điều chỉnh cho thấy đây là một chu trình liên tục, đòi hỏi sự linh hoạt bám sát hơi thở thời đại, tương tự như cách các doanh nghiệp phải liên tục tinh chỉnh bộ máy trước những biến động, giống như những điểm nóng kinh tế hay FDI vào Việt Nam và diễn biến giá vàng đang đòi hỏi sự điều chỉnh chính sách nhạy bén.

Kiểm soát quyền lực để cán bộ dám nghĩ dám làm

Nếu phân quyền là điều kiện cần, thì kiểm soát quyền lực chính là điều kiện đủ. Điểm mới trong tư duy quản trị hiện nay là sự chuyển dịch từ xử lý vi phạm sang phòng ngừa từ sớm, từ xa. Ông Nguyễn Đức Hà, nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh rằng, khi đối diện với các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, đầu tư, bất động sản, việc kiểm soát phải đủ chặt để “dập tắt đốm lửa” trước khi thành đám cháy lớn. Tuy nhiên, kiểm soát không đồng nghĩa với siết chặt cứng nhắc tạo tâm lý e dè. Để cán bộ dám quyết, cần một ranh giới rõ ràng giữa sai phạm do vụ lợi và sai sót trong quá trình thực thi nhiệm vụ vì lợi ích chung. Việc bảo vệ người dám nghĩ, dám làm chính là chìa khóa để tránh “hình sự hóa” các rủi ro trong đổi mới.

Hoàn thiện thể chế là nền tảng cốt lõi

Để tạo ra một môi trường thực thi hiệu quả, việc xây dựng thể chế để “không thể” tham nhũng được xác định là then chốt. Khi quy định pháp luật kín kẽ, dù cán bộ có muốn cũng không có kẽ hở để thực hiện hành vi sai trái. Những nỗ lực của Bộ Nội vụ trong việc kiện toàn bộ máy, tinh giản biên chế và gắn vị trí việc làm với kết quả công vụ không chỉ nhằm tinh gọn tổ chức mà còn tạo tấm khiên pháp lý để cán bộ yên tâm làm việc. Khi thể chế đủ chặt và môi trường đủ an toàn, tinh thần “dám quyết” sẽ trở thành văn hóa vận hành tất yếu của bộ máy. Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, việc duy trì sức khỏe cho bộ máy cũng quan trọng như cách mỗi cá nhân cần thay đổi những thói quen âm thầm khiến bạn già nhanh và cách nhận diện để luôn duy trì được sự minh mẫn trong công tác quản lý.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vtcnews.vn