Rút quân khỏi Đức và “xu hướng thảm họa” đang làm rung chuyển châu Âu

Quyết định của Washington về việc rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức không chỉ đơn thuần là một sự điều chỉnh quân sự, mà đang trở thành tâm điểm của một cơn địa chấn chính trị, nơi các nhà lãnh đạo châu Âu phải đối mặt với thực tại nghiệt ngã về an ninh lục địa. Trong bối cảnh các mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang ngày càng rạn nứt, bước đi này được xem là dấu hiệu của một “xu hướng thảm họa” đang đẩy Washington và các đồng minh truyền thống ngày càng xa cách nhau trên bàn cờ quốc tế.

Hồi chuông cảnh tỉnh về sự tự chủ an ninh

Đứng trước áp lực từ việc Mỹ cắt giảm hiện diện quân sự, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius đã lên tiếng khẳng định rằng châu Âu cần phải tự đảm nhận trách nhiệm lớn hơn đối với an ninh của chính mình. Với gần 40.000 lính Mỹ đang đồn trú, Đức vốn là trung tâm hậu cần quan trọng nhất của lực lượng Mỹ tại châu Âu. Việc rút bớt 5.000 quân, dù không gây ra sự sụp đổ về năng lực quân sự tức thời, nhưng lại mang tính biểu tượng mạnh mẽ về sự thất vọng của chính quyền Washington đối với các đồng minh trong việc xử lý các cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.

Thực tế cho thấy một nghịch lý là trong khi các quốc gia châu Âu như Đức đang ráo riết tăng cường hiện diện quân sự, mua sắm trang thiết bị và đẩy mạnh hạ tầng quốc phòng, thì mối quan hệ vốn là trụ cột của NATO lại đang đứng trước những phép thử cam go. Những căng thẳng từ vấn đề thuế quan, áp lực tại Ukraine, cho đến những bất đồng về chiến lược quốc tế đã tạo ra những vết nứt sâu sắc mà ngay cả các nhà lãnh đạo như Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cũng phải cảnh báo rằng, mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không nằm ở kẻ thù bên ngoài, mà chính là sự tan rã từ bên trong.

Sự rạn nứt trong lòng liên minh quân sự

Nhìn sâu vào bản chất của sự kiện này, đây không hẳn là một điểm ngoặt quân sự đột ngột mà là một bước tiến xa hơn trong tiến trình “ly hôn” xuyên Đại Tây Dương. Trong khi NATO đang nỗ lực tìm kiếm tiếng nói chung, các nhà lãnh đạo châu Âu đang phải đối mặt với câu hỏi lớn về tương lai: châu Âu sẽ đứng ở đâu trong cấu trúc an ninh toàn cầu khi chiếc ô bảo trợ truyền thống từ Washington không còn vững chắc như trước? Giống như những xáo trộn trong các lĩnh vực khác như cuộc khủng hoảng năng lượng dẫn đến việc Spirit Airlines ngừng hoạt động hay những bất ổn tại các điểm nóng như quy định hàng hải tại Hormuz, sự kiện rút quân này cho thấy thế giới đang bước vào một giai đoạn mà các liên minh cũ cần một sự định hình lại căn bản.

Đáng chú ý, Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng nhấn mạnh rằng châu Âu hiện tại “chưa đủ mạnh” và các nhà lãnh đạo cần phải bước lên để lấp đầy khoảng trống này. Điều này phản ánh tư duy mới của các quốc gia châu Âu: họ không thể mãi dựa dẫm vào Washington trong khi các lợi ích chiến lược ngày càng trở nên khác biệt. Việc thiếu vắng một sự thống nhất về vai trò của các tổ chức châu Âu, NATO và quân đội quốc gia vẫn là nút thắt khó gỡ, bất chấp việc các nước đã có sự đồng thuận về nhu cầu tái vũ trang.

Hướng tới một châu Âu độc lập hơn

Các chuyên gia nhận định rằng, dù sự thay đổi này có thể được xem là một lời cảnh báo, nhưng nó cũng là động lực cần thiết để châu Âu thoát khỏi tâm lý thụ động. Sự hoài nghi đối với vai trò của Mỹ, ngay cả ở những quốc gia ủng hộ xuyên Đại Tây Dương nhất, đang trở thành một trạng thái bình thường mới. Châu Âu đang đứng trước ngưỡng cửa của một cuộc tự đánh giá toàn diện về sức mạnh tự thân, nơi họ phải tự tìm lời giải cho những bài toán an ninh của chính mình mà không cần sự hiện diện dày đặc từ nước ngoài.

Trong một thế giới đầy biến động, từ bóng ma đại dịch đến những cuộc đối đầu địa chính trị, châu Âu đang buộc phải trưởng thành hơn trong cách tiếp cận quốc phòng. Sự rút lui của Mỹ có thể là một mất mát về mặt biểu tượng, nhưng cũng có thể là bước đệm cần thiết để châu Âu khẳng định vị thế của mình trên bàn cờ chiến lược thế giới, thay vì mãi đóng vai một đồng minh phụ thuộc.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: nbcnews.com