Iran đẩy mạnh khôi phục kho tên lửa giữa bối cảnh căng thẳng địa chính trị

Trong khi thế giới vẫn đang nín thở dõi theo những diễn biến khó lường tại Trung Đông, một thực tế đầy toan tính đang diễn ra âm thầm nhưng quyết liệt bên dưới những hố bom tàn tích. Iran, tận dụng quãng thời gian tạm dừng giao tranh với Mỹ, đang đẩy mạnh nỗ lực khai quật các kho tên lửa và đạn dược bị vùi lấp sau các chiến dịch không kích của liên quân. Đây không chỉ là câu chuyện về việc phục hồi khí tài quân sự, mà còn là thông điệp về một “bàn cờ” địa chính trị đang bị đẩy vào thế không thể xoay chuyển, nơi mà mỗi động thái của Tehran đều đang trực tiếp chi phối nhịp đập của thị trường năng lượng toàn cầu.

Những dữ liệu từ giới chức Washington cho thấy, bất chấp những tuyên bố về việc suy yếu tiềm lực quân sự, chính quyền Tehran vẫn đang thực hiện chiến lược “đào bới” đầy kiên trì. Những quả tên lửa đạn đạo, thiết bị bay không người lái (drone) từng được giấu dưới hầm ngầm hay những đống đổ nát do bom đạn Israel và Mỹ để lại, giờ đây đang được tái khai thác như một canh bạc cuối cùng. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về tính hiệu quả của các chiến dịch quân sự trước đó, khi mà trên thực tế, Iran dường như đã lường trước được kịch bản bị oanh tạc và chủ động thực hiện chiến thuật phân tán, sử dụng các vật thể đánh lạc hướng để bảo toàn xương sống năng lực quốc phòng của mình.

Bản chất của cuộc đối đầu: Khi ngoại giao chỉ là khoảng lặng tạm thời

Nhìn vào bức tranh toàn cảnh, việc Iran khẩn trương khôi phục năng lực quân sự trong thời điểm lệnh ngừng bắn mong manh đang có hiệu lực chính là minh chứng cho một chiến lược sinh tồn đầy thực dụng. Giới quan sát nhận định rằng, Tehran hiểu rõ bất kỳ sự nhượng bộ nào lúc này cũng có thể bị coi là điểm yếu, đặc biệt là khi Tổng thống Donald Trump đang chuẩn bị cho các cuộc thảo luận mới cùng đội ngũ an ninh quốc gia. Cuộc họp dự kiến vào thứ Năm này nhằm rà soát các phương án hành động quân sự mới, bao gồm việc giải tỏa Eo biển Hormuz và loại bỏ hoàn toàn khả năng sở hữu vật liệu hạt nhân của Iran, đang đặt vùng Vịnh vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”.

Sự bế tắc trong các cuộc đàm phán kéo dài từ ngày 8 tháng 4 đã cho thấy một kịch bản không mấy khả quan. Việc Iran phong tỏa Eo biển Hormuz – huyết mạch năng lượng của thế giới – kể từ cuối tháng 2 đã tạo ra một cú sốc cung cầu cực lớn, đẩy giá dầu leo thang chóng mặt. Động thái này không đơn thuần là một hành động quân sự, mà là một đòn giáng mạnh vào nền kinh tế toàn cầu, nơi dòng chảy của dầu thô bị bóp nghẹt bởi áp lực từ các lệnh trừng phạt và phong tỏa hải quân. Khi Mỹ điều hướng hơn 41 tàu thuyền tránh khỏi khu vực này, thị trường đã ngay lập tức phản ứng bằng sự bất ổn định kéo dài.

Tác động lan tỏa đến trật tự an ninh và kinh tế toàn cầu

Mối liên hệ giữa tình hình chiến sự tại Iran và các rủi ro an ninh phi truyền thống là rất rõ nét. Như đã phân tích trước đây trong bài viết về hiểm họa thử hạt nhân và nguy cơ đổ vỡ trật tự an ninh toàn cầu, bất kỳ sự leo thang nào tại đây đều có thể dẫn đến những phản ứng dây chuyền. Nếu Mỹ quyết định tái khởi động các hành động quân sự, không chỉ an ninh khu vực bị đe dọa mà sự ổn định của hệ thống cung ứng toàn cầu cũng đứng trước rủi ro đứt gãy nghiêm trọng, làm trầm trọng thêm các áp lực lạm phát vốn đã tồn tại ở nhiều quốc gia.

Đáng chú ý, các quyết định của Nhà Trắng hiện nay còn bị ràng buộc bởi yếu tố ngoại giao phức tạp: chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump vào giữa tháng 5. Việc duy trì sự ổn định để tiến tới một cuộc gặp gỡ mang tính chiến lược với Chủ tịch Tập Cận Bình đang trở thành ưu tiên hàng đầu, tạo ra một bài toán cân não giữa việc cứng rắn với Tehran và giữ gìn quan hệ với Bắc Kinh. Trong bối cảnh này, Iran đang tận dụng thời gian “chết” của các vòng đàm phán để củng cố lại tiềm lực quân sự, tạo ra một thách thức không nhỏ cho các nhà hoạch định chính sách Mỹ khi họ muốn khép lại cuộc chiến trước khi chuyến công du Trung Quốc bắt đầu.

Góc nhìn từ những con số: Năng lực thực sự của Iran là bao nhiêu?

Dù giới chức Mỹ khẳng định các mục tiêu quân sự đã đạt được, với việc tên lửa đạn đạo bị phá hủy và hải quân bị tê liệt, nhưng báo cáo từ giới tình báo lại vẽ ra một viễn cảnh thực tế hơn. Iran vẫn duy trì được hơn một nửa phi đội không quân và một phần đáng kể lực lượng hải quân, chưa kể đến kho tên lửa đạn đạo vẫn tồn tại nhờ chiến thuật ngụy trang tinh vi. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth có thể tự tin tuyên bố rằng Iran đang “đào bới những dàn phóng không còn khả năng thay thế”, nhưng chính những động thái “đào bới” đó lại cho thấy một quyết tâm chiến đấu bền bỉ.

Độc giả có thể tham khảo thêm bài viết về quan hệ Mỹ – Đức và nguy cơ rút quân khỏi NATO dưới góc nhìn địa chính trị để thấy rằng sự bất ổn trong các liên minh phương Tây chính là kẽ hở mà các quốc gia như Iran có thể lợi dụng để duy trì vị thế của mình trên bàn cờ quốc tế. Khi các cường quốc bận rộn với những ưu tiên nội tại và các cam kết đa phương, những cuộc xung đột khu vực như tại Iran thường mang tính chất “kéo dài dai dẳng”, nơi mà thắng lợi quân sự nhanh chóng trên lý thuyết thường không đồng nghĩa với hòa bình bền vững trên thực địa.

Dự báo và lời khuyên chiến lược cho nhà đầu tư

Trong 3 đến 6 tháng tới, kịch bản khả thi nhất là sự duy trì trạng thái “giằng co” đầy áp lực. Nếu lệnh ngừng bắn tan vỡ, giá năng lượng toàn cầu sẽ là biến số đầu tiên phản ứng dữ dội. Đối với các nhà đầu tư tại thị trường Việt Nam, việc theo dõi sát sao giá dầu và tình hình tại Eo biển Hormuz không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để quản trị danh mục. Các doanh nghiệp trong ngành vận tải, logistic và năng lượng sẽ đối mặt với rủi ro chi phí tăng cao do đứt gãy chuỗi cung ứng, trong khi đó, những ngành hưởng lợi từ sự tăng giá hàng hóa cơ bản có thể xuất hiện các nhịp tăng ngắn hạn.

Lời khuyên cho các nhà đầu tư lúc này là cần duy trì sự thận trọng tối đa, ưu tiên giữ tỷ trọng tiền mặt hợp lý và đa dạng hóa danh mục tài sản trú ẩn. Trong một thế giới mà các xung đột địa chính trị ngày càng khó đoán định, tính thanh khoản và khả năng phòng thủ của danh mục đầu tư là yếu tố quyết định sự tồn tại. Hãy nhìn nhận các diễn biến tại Iran không chỉ như một tin tức quốc tế đơn thuần, mà là một mắt xích trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang gặp trục trặc, nơi mỗi cú “đào bới” tên lửa của Tehran đều có thể tác động trực tiếp đến lợi nhuận của bạn trên sàn giao dịch.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: nbcnews.com