Cơn Bão Giá Nhiên Liệu Đổ Bộ: Ngành Hàng Không Tìm Cách ‘Chuyển Gánh Nặng’ Chi Phí Sang Hành Khách

Kỷ nguyên du lịch giá rẻ hậu đại dịch dường như đang đi đến hồi kết khi chi phí nhiên liệu leo thang đang trực tiếp “thổi bùng” giá vé máy bay mùa hè, đồng thời buộc các hãng hàng không phải áp dụng những chiến lược mới để bảo vệ biên lợi nhuận. Hành khách giờ đây không chỉ đối mặt với giá vé cao hơn mà còn phải chuẩn bị “móc hầu bao” cho hàng loạt phụ phí gia tăng.

Bà Hayley Berg, chuyên gia kinh tế trưởng tại nền tảng đặt vé Hopper, cho biết: “Chúng tôi đang chứng kiến giá vé mùa hè tăng vọt do chi phí nhiên liệu cao hơn”. Theo phân tích của bà, chỉ riêng tại thị trường nội địa Mỹ, cú sốc giá nhiên liệu đã đẩy giá vé mùa hè lên khoảng 10%. Tuy nhiên, đây mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.

Nhiên liệu máy bay, vốn chiếm từ 20-30% tổng chi phí vận hành của một hãng hàng không, đã trở thành gánh nặng khổng lồ. Dữ liệu từ Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cho thấy giá nhiên liệu bay Jet A1 đã tăng vọt lên mức 175 USD/thùng, gần gấp đôi so với mức 90 USD/thùng trước khi xung đột địa chính trị bùng nổ. Con số này đang giáng một đòn mạnh vào bảng cân đối kế toán của các hãng. Delta Air Lines tiết lộ chi phí nhiên liệu tháng 3 đã đội lên 400 triệu USD, trong khi CEO Scott Kirby của United Airlines cảnh báo nếu giá dầu duy trì ở mức hiện tại, hãng sẽ phải gánh thêm 11 tỷ USD chi phí trong năm nay. “Để so sánh, trong năm kinh doanh tốt nhất lịch sử, chúng tôi cũng chỉ lãi chưa đến 5 tỷ USD,” ông Kirby nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

Dù vậy, các hãng bay không thể đơn giản chuyển toàn bộ gánh nặng này vào giá vé. “Giá vé càng tăng thì hành khách càng ít bay, hoặc họ sẽ chuyển sang các phương tiện đường bộ,” ông Zach Griff, một nhà phân tích hàng không, nhận định. Việc tăng giá vé 20% để bù đắp hoàn toàn chi phí nhiên liệu, theo CEO của United, là một kịch bản bất khả thi vì sẽ làm sụp đổ nhu cầu.

Đối mặt với bài toán nan giải này, các hãng bay đang triển khai những chiến lược tinh vi hơn để chuyển chi phí sang người tiêu dùng một cách gián tiếp. United Airlines đã tiên phong tăng phí hành lý ký gửi thêm 10-50 USD/kiện tùy loại. JetBlue cũng ngay lập tức nối gót với mức tăng 10 USD cho hầu hết các loại phí hành lý, với lý do “chi phí vận hành tăng cao”. Giới phân tích dự báo đây sẽ là một xu hướng lan rộng trong toàn ngành.

Bên cạnh việc tăng phụ phí, các hãng hàng không còn đang rà soát và cắt giảm những đường bay kém hiệu quả để tối ưu hóa mạng lưới. United dự kiến cắt giảm 5% công suất bay trong 6 tháng tới, bao gồm cả mùa cao điểm hè. Động thái này được đưa ra nhằm chuẩn bị cho kịch bản giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng đến hết năm 2027. Những chuyến bay giá rẻ như bay đêm hoặc các chuyến bay vào giữa tuần (thứ Ba, Tư, Bảy) sẽ là đối tượng bị cắt giảm đầu tiên.

“Khách du lịch nghỉ dưỡng sẽ chịu thiệt nhiều nhất, không chỉ vì ít lựa chọn hơn mà còn phải trả giá vé cao hơn,” ông Griff bình luận.

Điềuน่า ngạc nhiên là, bất chấp bão giá, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vẫn đang ở mức rất cao. Sức cầu bị dồn nén sau đại dịch đang mang lại cho các hãng bay một “quyền lực định giá” đáng kể. CEO của Delta, ông Ed Bastian, tiết lộ 5 ngày có doanh số bán vé tốt nhất trong lịch sử của hãng đều diễn ra sau khi xung đột Iran bùng phát. “Chúng tôi đang ở vị thế tốt để có thể bù đắp phần nào cú sốc giá nhiên liệu,” ông tự tin nói với các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, quyền lực này cũng có giới hạn. Nếu giá dầu tiếp tục phi mã và gây tổn hại đến nền kinh tế vĩ mô, nhu cầu đi lại chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng. Khi đó, các hãng hàng không sẽ mất đi vũ khí tăng giá và phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng thực sự. “Nếu dự báo giá nhiên liệu của chúng tôi là đúng, nền kinh tế nói chung cũng sẽ chịu tác động,” CEO Scott Kirby của United kết luận một cách thận trọng.

Biên tập: Phố Wall (Theo vnexpress.net)