Thông tư 08: Cú hích chính sách cho nhóm ngân hàng quốc doanh

Thông tư 08/2026/TT-NHNN vừa được Ngân hàng Nhà nước ban hành đã tạo nên một làn sóng quan tâm đặc biệt trong giới tài chính, được ví như cú hích chính sách quan trọng giúp nới lỏng “chiếc vòng kim cô” về chỉ số an toàn vốn cho nhóm ngân hàng quốc doanh. Việc điều chỉnh cơ chế tính toán tỷ lệ dư nợ trên tổng tiền gửi (LDR) không chỉ đơn thuần là một thay đổi kỹ thuật, mà còn là bước đi chiến lược nhằm khơi thông dòng vốn tín dụng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống chịu nhiều áp lực.

Bản chất thay đổi của Thông tư 08 đối với nhóm ngân hàng quốc doanh

Trước khi Thông tư 08 đi vào hiệu lực từ ngày 15/5/2026, các ngân hàng đối mặt với quy định khắt khe từ Thông tư 26/2022, trong đó loại bỏ hoàn toàn tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính toán mẫu số LDR. Thực tế tại thời điểm quý 1/2026 cho thấy, các “ông lớn” gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank đều đã chạm ngưỡng trần LDR 85%. Khi các chỉ số an toàn đã tiến sát giới hạn, dư địa cho vay của những ngân hàng này gần như cạn kiệt, bất chấp nhu cầu vốn từ nền kinh tế vẫn đang trên đà phục hồi mạnh mẽ.

Thay đổi cốt lõi của Thông tư 08 chính là việc cho phép 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính trở lại vào mẫu số LDR. Đây được xem là hành động “cởi trói” kịp thời cho nhóm ngân hàng quốc doanh, những đơn vị hiện đang nắm giữ tới 99% tổng lượng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước toàn hệ thống. Đối với các đơn vị như VCB hay BID, việc đưa 20% lượng tiền gửi này vào công thức tính toán giúp giải phóng một nguồn lực đáng kể, tạo dư địa cho vay lý thuyết hàng chục nghìn tỷ đồng mà không vi phạm các rào cản về an toàn vốn.

Giải tỏa điểm nghẽn thanh khoản hệ thống

Nhìn sâu vào bản chất, việc ban hành Thông tư 08 là một nước đi linh hoạt của cơ quan quản lý trước áp lực thanh khoản ngày càng gia tăng. Trong những tháng đầu năm 2026, dù mặt bằng lãi suất huy động có xu hướng nhích lên, tăng trưởng tín dụng vẫn vượt xa tăng trưởng huy động vốn. Sự chênh lệch này khiến tỷ lệ LDR của 27 ngân hàng niêm yết tính đến cuối quý 1/2026 đã đạt mức 100%, gây ra những lo ngại về khả năng cung ứng vốn ổn định cho nền kinh tế.

Đáng chú ý, nếu không có Thông tư 08, ba ngân hàng quốc doanh – vốn chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng tín dụng hệ thống – sẽ buộc phải siết chặt “phanh” giải ngân dù chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng vẫn còn. Điều này có thể gây ra những đứt gãy không đáng có trong dòng chảy vốn phục vụ sản xuất kinh doanh. Khi thị trường đang chứng kiến sự biến động phức tạp, từ những khó khăn trong việc cân bằng lợi nhuận như bài viết về cổ phiếu ngân hàng, dầu khí chững lại trước áp lực chốt lời, hay các vết nứt trên thị trường qua những phiên xả đột biến cổ phiếu dầu khí, cao su, thì sự ổn định từ nhóm ngân hàng quốc doanh trở thành trụ cột quan trọng.

Tác động từ Thông tư 08 đến dư địa cho vay

Theo đánh giá chuyên môn, Thông tư 08 mang lại tác động khu biệt, chủ yếu hỗ trợ nhóm ngân hàng quốc doanh thay vì toàn bộ các ngân hàng thương mại tư nhân. Bằng cách giảm tỷ lệ LDR từ 1,1% đến 1,5% so với ngưỡng cũ, chính sách này đảm bảo rằng các nhà băng lớn có đủ “không gian thở” để giải ngân đều đặn trong nửa cuối năm 2026. Đây không phải là sự nới lỏng chính sách tiền tệ theo kiểu ồ ạt, mà là sự tinh chỉnh kỹ thuật để duy trì huyết mạch cho nền kinh tế.

Trong bối cảnh dòng tiền có xu hướng phân bổ sang các kênh đầu tư thay thế, việc giữ cho các ngân hàng quốc doanh duy trì được trạng thái vận hành ổn định là ưu tiên hàng đầu. Khi các yếu tố vĩ mô còn nhiều biến động, chẳng hạn như việc giá vàng mắc kẹt giữa những biến động trái chiều của kinh tế toàn cầu, thì những điều chỉnh mang tính kỹ thuật nhưng sát sườn như Thông tư 08 lại phát huy vai trò là công cụ giữ nhịp cho thị trường tài chính trong nước.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vneconomy.vn