Kinh tế thế giới tuần 2-9/5/2026: Những biến số khó lường

Tuần lễ từ ngày 2/5 đến 9/5/2026 ghi nhận những rung chấn mạnh trên bản đồ địa chính trị và tài chính toàn cầu. Giới quan sát không khỏi “phập phồng” khi chứng kiến những nước cờ ngoại giao giữa Mỹ và Iran liên tục xoay chuyển tại eo biển Hormuz, trong khi Nhật Bản đối mặt với áp lực tỷ giá khiến giới chức phải ra tay can thiệp. Đây chính là bức tranh phản ánh những biến số khó lường mà các nền kinh tế đang phải đối mặt trong một giai đoạn đầy thách thức.

Điểm nóng eo biển Hormuz và câu trả lời còn bỏ ngỏ

Tình hình tại eo biển Hormuz vẫn là tâm điểm thu hút sự chú ý của toàn cầu trong suốt tuần qua. Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump từng ra lệnh khởi động chiến dịch hộ tống tàu bè thương mại, nhưng chỉ một ngày sau đó, mọi thứ lại tạm dừng với lý do Mỹ và Iran đang có những bước tiến lớn trong tiến trình đàm phán hòa bình. Tuy nhiên, thực tế tại thực địa lại cho thấy một gam màu khác: các vụ đụng độ giữa lực lượng Mỹ và Iran vẫn diễn ra, cùng những cuộc tấn công nhắm vào Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Cho đến hết ngày 8/5, sự im lặng từ phía Tehran đối với đề xuất hòa bình của Washington vẫn tạo ra một khoảng lặng đầy âu lo cho thị trường quốc tế.

Nghịch lý từ những đợt can thiệp tỷ giá tại Nhật Bản

Tại Tokyo, câu chuyện về đồng yên Nhật Bản đang chiếm sóng các mặt báo tài chính. Một pha tăng giá đột ngột của đồng tiền này vào ngày 6/5 đã khiến giới chuyên gia tin rằng nhà chức trách Nhật Bản đã thực hiện đợt can thiệp ngoại hối thứ hai chỉ trong vòng năm phiên giao dịch. Dẫu vậy, nhìn sâu vào bản chất, giới phân tích vẫn giữ thái độ hoài nghi về tính hiệu quả dài hạn. Áp lực mất giá đối với đồng yên hiện đang đến từ nhiều phía, và việc can thiệp đơn thuần được xem là biện pháp giải quyết phần ngọn, khó có thể thay đổi hoàn toàn xu thế mất giá trong bối cảnh vĩ mô hiện tại.

Dòng chảy năng lượng và chuỗi cung ứng trước áp lực chiến tranh

Sự gián đoạn tại eo biển Hormuz đã tạo nên những thay đổi đáng kể trong bức tranh xuất khẩu năng lượng thế giới. Trong khi dầu từ Vùng Vịnh bị tắc nghẽn, các nguồn cung khác lại nổi lên như những điểm tựa thay thế. Số liệu tuần qua cho thấy xuất khẩu dầu và nhiên liệu của Mỹ đã chạm mức cao kỷ lục, đồng thời sản lượng dầu từ Venezuela cũng ghi nhận cột mốc mới trên 1 triệu thùng/ngày. Bên cạnh đó, các hãng vận tải lớn như MSC Mediterranean Shipping cũng đã phải chủ động thiết lập những tuyến thương mại mới, kết nối châu Âu với Trung Đông thông qua đường bộ xuyên Saudi Arabia để tránh vùng biển đầy rủi ro này.

Nhận diện sự bền bỉ của các chỉ số toàn cầu

Thực tế cho thấy một nghịch lý là dù những căng thẳng chính trị tại Trung Đông kéo dài hơn hai tháng, các nền kinh tế như Hồng Kông hay Indonesia vẫn công bố kết quả tăng trưởng khả quan trong quý 1/2026. Tại các thị trường chứng khoán lớn như Mỹ, chỉ số SP 500 và Nasdaq đều lập đỉnh cao mới. Tại Hàn Quốc, chỉ số Kospi cũng ghi dấu ấn với mức tăng 75% từ đầu năm, nhờ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Trong khi đó, vàng đang được giao dịch không hẳn là tài sản trú ẩn an toàn, mà như một tài sản rủi ro phản ứng với hy vọng chiến tranh sắp kết thúc. Dù vậy, xu hướng mua ròng của các ngân hàng trung ương vẫn là động lực củng cố niềm tin vào kim loại quý này trong dài hạn.

Rủi ro từ gánh nặng nợ công và các rào cản pháp lý

Một điểm đáng lưu tâm khác chính là gánh nặng nợ công của Mỹ khi tỷ lệ này đã vượt mốc 100% GDP lần đầu tiên. Theo dữ liệu từ Viện Tài chính Quốc tế (IIF), nợ toàn cầu đã leo lên mức kỷ lục 353 nghìn tỷ USD, với đóng góp lớn từ việc Mỹ đẩy mạnh vay nợ. Trong một diễn biến pháp lý đáng chú ý, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) đã tuyên bố thuế quan toàn cầu 10% của Tổng thống Trump là “không được pháp luật cho phép”. Dù phán quyết này bước đầu chỉ áp dụng cho một số đơn vị cụ thể, nhưng nó phản ánh những trắc trở trong chính sách thương mại mà chính quyền ông Trump đang gặp phải.

Thị trường hiện nay đang nằm trong những nhịp rung lắc đan xen giữa hy vọng hạ nhiệt xung đột và áp lực từ các chỉ số kinh tế vĩ mô. Việc hiểu rõ những chuyển động này giúp nhà đầu tư có cái nhìn khách quan hơn về sự vận động của dòng tiền toàn cầu, đặc biệt là khi xem xét mối liên hệ giữa các rủi ro hệ thống với những biến động cục bộ như xu thế dòng tiền tại các thị trường cận biên, hay những đánh giá về rủi ro với mặt bằng chung cổ phiếu. Sự phân hóa giữa tăng trưởng kinh tế và các rào cản chính sách sẽ còn tiếp tục là bài toán khó giải trong những tuần tới.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vneconomy.vn