Cấp xã vẫn thiếu cán bộ chuyên sâu sau sắp xếp bộ máy

Cấp xã vẫn thiếu cán bộ chuyên sâu đang trở thành một trong những điểm nghẽn lớn nhất trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau gần một năm triển khai. Dù công tác kiện toàn bộ máy đã đạt được những bước tiến quan trọng về mặt hình thức, nhưng thực tế tại cơ sở cho thấy, khi khối lượng công việc lớn dồn về tuyến đầu, sự chênh lệch về năng lực chuyên môn và thiếu hụt nhân sự có kỹ năng chuyên biệt đang tạo ra áp lực điều hành không nhỏ cho bộ máy chính quyền địa phương.

Thực trạng thiếu cán bộ chuyên sâu tại cơ sở

Nhìn sâu vào bản chất của vấn đề, việc sắp xếp đơn vị hành chính và chuyển đổi mô hình quản lý không chỉ đơn thuần là bài toán về tổ chức nhân sự hay tinh gọn bộ máy. Thực tế cho thấy một nghịch lý là khi quyền lực và trách nhiệm được phân cấp mạnh mẽ về cơ sở, thì đội ngũ cán bộ hiện có chưa kịp “nâng cấp” về kỹ năng để tương thích với yêu cầu mới. Việc cấp xã vẫn thiếu cán bộ chuyên sâu đã trực tiếp làm chậm tiến độ xử lý công việc, gây ảnh hưởng đến hiệu quả phối hợp liên ngành. Ở nhiều nơi, sự phân tán về hạ tầng trụ sở làm việc cũng khiến công tác điều hành gặp nhiều rào cản kỹ thuật, làm trầm trọng thêm tình trạng chồng chéo trong xử lý thủ tục hành chính.

Đáng chú ý, vấn đề này còn chịu tác động từ sự đồng bộ của hạ tầng số. Dù công nghệ thông tin đã được đẩy mạnh, nhưng tại không ít địa phương, cơ sở dữ liệu còn rời rạc và các tiện ích đặc thù chưa vận hành trơn tru. Điều này tạo nên một vòng lặp khó khăn: nhân sự yếu dẫn đến vận hành hệ thống lỗi, và hệ thống lỗi lại gây áp lực ngược trở lại lên đội ngũ cán bộ đang thiếu hụt về chuyên môn sâu.

Giải pháp nào để xóa bỏ tình trạng thiếu cán bộ chuyên sâu?

Để giải quyết căn cơ tình trạng cấp xã vẫn thiếu cán bộ chuyên sâu, Bộ Nội vụ đã xác định 5 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa vận hành mô hình 2 cấp. Trọng tâm của giai đoạn tới là hoàn thiện thể chế gắn liền với công tác cán bộ, đảm bảo “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”. Điều này đòi hỏi các địa phương phải thực hiện rà soát nghiêm túc, bố trí lại đội ngũ theo đúng vị trí việc làm thay vì dàn trải như trước đây. Sự chuyển dịch này không chỉ là yêu cầu cấp bách của bộ máy công quyền, mà còn mang tính thời đại khi đối chiếu với các biến động vĩ mô khác, như khi cán cân thương mại đảo chiều đòi hỏi sự phản ứng nhanh nhạy hơn từ các chính sách quản lý nhà nước tại địa phương.

Song song với đó, việc hoàn thiện hạ tầng số và dữ liệu số là yêu cầu bắt buộc để giảm tải cho cấp cơ sở. Khi hạ tầng thông suốt, áp lực hành chính lên con người sẽ giảm, từ đó tập trung được nguồn lực cho những công việc mang tính chuyên sâu. Đây cũng là thời điểm nhạy cảm của các vấn đề kinh tế khi thị trường chứng khoán đang đối mặt với những biến động như hiệu ứng Sell in May, đặt ra yêu cầu cho bộ máy chính quyền phải vận hành ổn định, tránh các xáo trộn nội bộ không đáng có từ những tồn tại về nhân sự và tài sản công dôi dư.

Hướng tới sự đồng bộ và ổn định của bộ máy chính quyền

Trong quý 2/2026, hoạt động sơ kết 1 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính sẽ là “phép thử” quan trọng để đánh giá mức độ thích nghi của bộ máy. Việc nhận diện rõ những hạn chế chủ quan trong khâu nhân lực sẽ giúp các cấp lãnh đạo đưa ra các quyết định điều chỉnh kịp thời. Cần phải hiểu rằng, xây dựng bộ máy không chỉ là vấn đề thể chế mà còn là quá trình “tái cấu trúc” liên tục, tương tự như cách các doanh nghiệp thực hiện các chiến lược tài chính để vượt qua sóng gió, ví dụ như trường hợp chiến lược cấu trúc vốn của HAG nhằm tạo đà phát triển bền vững hơn trong tương lai.

Việc giải quyết dứt điểm tình trạng cấp xã vẫn thiếu cán bộ chuyên sâu, cùng với việc xử lý tài sản công dư thừa và hoàn thiện thể chế pháp lý, chính là những bước đi thiết yếu để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Khi những “mắt xích” cơ sở được kiện toàn, toàn bộ guồng quay của hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp mới có thể vận hành ổn định, đồng bộ và thích ứng tốt hơn với những yêu cầu ngày càng khắt khe của giai đoạn mới.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vneconomy.vn