Kinh tế chia sẻ đang được “thổi bùng” nhờ làn sóng Gen Z

Kinh tế chia sẻ không còn là khái niệm xa lạ, nhưng với thế hệ Gen Z, nó đang được nâng tầm thành một lối sống và triết lý tiêu dùng thực dụng đầy mới mẻ. Thay vì cố gắng sở hữu toàn bộ các giá trị vật chất, nhóm nhân khẩu học này đang viết lại luật chơi thông qua việc tối ưu hóa chi phí và cộng hưởng nguồn lực cá nhân. Đây không chỉ đơn thuần là phản ứng tạm thời trước những áp lực kinh tế mà còn là sự dịch chuyển mang tính chiến lược trong tư duy tiêu dùng hiện đại.

Sức mạnh của kinh tế chia sẻ trong cộng đồng Gen Z

Thực tế cho thấy một nghịch lý là dù ngân sách cá nhân còn hạn chế, nhu cầu tiếp cận với những trải nghiệm cao cấp hoặc hàng hóa chất lượng của thế hệ trẻ vẫn không hề suy giảm. Tại Hàn Quốc, hình ảnh những người trẻ như cô Park tại quận Guro, Seoul, tìm kiếm đồng minh để chia bữa ăn malatang trên nền tảng trực tuyến như Chợ Danggeun đã trở thành minh chứng điển hình. Khi chi phí sinh hoạt thiết yếu leo thang, việc tối ưu hóa chi phí thông qua mua chung hoặc chia sẻ bữa ăn trở thành phương thức hiệu quả để vừa duy trì chất lượng sống, vừa bảo toàn ví tiền.

Cũng tại Nhật Bản, xu hướng này đang định hình lại cách người trẻ hiện thực hóa giấc mơ sở hữu xe hơi hạng sang. Thay vì gánh chịu áp lực tài chính nặng nề từ việc sở hữu một chiếc xe, các mô hình đồng sở hữu như Rendez-Vous đã tạo ra một bến đỗ an toàn cho những người trẻ muốn cầm lái Porsche 911 với mức phí khấu hao hợp lý. Sự tinh tế trong cách vận hành này giúp họ tận hưởng trải nghiệm đẳng cấp mà không bị kìm kẹp bởi các khoản nợ dài hạn, phản ánh đúng tư duy linh hoạt trong kỷ nguyên số.

Từ trang phục đến phụ kiện: Sự xa xỉ được chia nhỏ

Đáng chú ý, làn sóng này còn len lỏi vào phân khúc hàng xa xỉ vốn dĩ độc tôn. Tại Trung Quốc, tư duy “chia nhỏ để sở hữu” đã tạo nên một trào lưu gây tiếng vang lớn. Việc một chiếc vòng tay Tiffany giá trị cao được chia nhỏ thành 23 phần cho 23 người sở hữu không chỉ là cách để tiếp cận hàng chính hãng với chi phí thấp, mà còn là lời tuyên ngôn về việc cân bằng giữa địa vị xã hội và khả năng chi trả. Đây là một sự thỏa hiệp thông minh: địa vị vẫn được giữ vững, giá trị thực tiễn được đảm bảo và tài chính cá nhân vẫn nằm trong vùng an toàn.

Tại Mỹ, mô hình kinh tế chia sẻ mang tính cá nhân hóa cao hơn thông qua các ứng dụng như Pickle. Những người như Emilie Nasseh tại Manhattan đang biến tủ đồ cá nhân thành một kênh tạo thu nhập thụ động. Việc cho thuê các món đồ hiệu không chỉ giúp chủ sở hữu tối ưu hóa giá trị của tài sản nhàn rỗi mà còn mở ra cơ hội tiếp cận hàng thời trang cao cấp cho nhiều người dùng khác. Hệ sinh thái này đang tạo ra một vòng lặp bền vững, nơi đồ vật được luân chuyển và giá trị sử dụng được tối đa hóa thay vì bị lãng quên trong những chiếc tủ đóng kín.

Nhận diện tương lai của tiêu dùng cộng hưởng

Nhìn sâu vào bản chất, kinh tế chia sẻ đang trở thành chiếc chìa khóa cho thế hệ trẻ đối diện với những biến động của thị trường lao động và chi phí sinh hoạt. GS. Thomaï Serdari từ Đại học New York khẳng định rằng, xu hướng này sẽ còn tiếp tục mở rộng trong thập kỷ tới, đặc biệt khi tính bền vững trở thành ưu tiên hàng đầu. Người tiêu dùng ngày nay thông thái hơn trong việc đòi hỏi sự tương xứng giữa giá trị nhận được và chi phí bỏ ra.

Dù là trong bối cảnh toàn cầu hay tại những thị trường đang nỗ lực cắt giảm thủ tục hành chính để bứt phá tăng trưởng, sự trỗi dậy của các nền tảng chia sẻ vẫn cho thấy sức sống mãnh liệt. Việc các quốc gia đang đẩy mạnh hợp tác chiến lược, từ hạ tầng đến chuyển đổi số, như trong mối quan hệ Việt Nam – Nhật Bản, cũng tạo ra những tiền đề quan trọng để các mô hình kinh tế số và chia sẻ có môi trường phát triển thuận lợi hơn. Cuối cùng, chính sự thay đổi trong cách chúng ta định nghĩa về “sở hữu” mới là yếu tố quyết định sự bùng nổ của nền kinh tế này trong tương lai.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vneconomy.vn