Các quốc gia nợ IMF nhiều nhất và những vết sẹo của nền kinh tế toàn cầu

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang đối mặt với nhiều áp lực tài chính công đầy căng thẳng, các quốc gia nợ IMF đang trở thành tâm điểm của sự chú ý trên bản đồ địa chính trị và tài chính quốc tế. Dữ liệu mới nhất đến tháng 4/2026 cho thấy danh sách những con nợ lớn nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vẫn tiếp tục dài ra, phản ánh một thực trạng rằng nhiều quốc gia vẫn chưa thể tìm được lối thoát bền vững trước những cú sốc từ bên ngoài và sự yếu kém trong quản lý nội tại.

Gánh nặng của các quốc gia nợ IMF: Argentina và Ukraine dẫn đầu

Xét về quy mô, Argentina hiện đang dẫn đầu danh sách các quốc gia nợ IMF với khoản dư nợ vượt ngưỡng 60 tỷ USD. Con số này không chỉ mang tính chất thống kê mà còn là chỉ dấu cho những thập kỷ đầy biến động với lạm phát phi mã, tiền tệ bất ổn và một vòng lặp phụ thuộc vào các chương trình giải cứu từ IMF. Đáng chú ý, mức nợ của quốc gia này đang cao gấp gần 4 lần so với Ukraine – quốc gia đứng thứ hai trong bảng xếp hạng. Sự hiện diện của Ukraine trong nhóm dẫn đầu là minh chứng cho tác động nặng nề của các cuộc khủng hoảng kéo dài, khiến tài chính quốc gia phải dựa hoàn toàn vào nguồn vốn từ các tổ chức đa phương. Bên cạnh đó, Ai Cập và Pakistan cũng đang nằm trong nhóm vay nợ lớn, tạo thành một nhóm các nền kinh tế đang gồng mình trong gánh nặng nợ công.

Sự tổn thương của các nền kinh tế qua góc nhìn dư nợ

Nếu nhìn sâu vào bản chất của các quốc gia nợ IMF, không thể không nhắc đến trường hợp của Suriname. Dù quy mô nợ tuyệt đối không quá lớn so với các nước dẫn đầu, nhưng khi đặt trong tương quan với GDP, quốc gia Nam Mỹ này lại là ví dụ điển hình cho sự đổ vỡ. Việc vỡ nợ vào năm 2020 không chỉ là hồi chuông cảnh báo cho các nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu tài nguyên mà còn là hệ quả tất yếu của nhiều năm quản lý tài khóa lỏng lẻo. Quá trình tái cơ cấu dưới sự giám sát của IMF tại Suriname đã cho thấy một công thức khắc nghiệt: thắt lưng buộc bụng đi kèm với sự mất giá của đồng nội tệ để đổi lấy cơ hội ổn định vĩ mô. Thực tế này cũng phản ánh câu chuyện chung tại nhiều khu vực khác, như Châu Phi, nơi số lượng các quốc gia tìm đến IMF đang gia tăng, cho thấy sự phụ thuộc kéo dài vào nguồn vốn ngoại do dư địa tài khóa bị thu hẹp.

Cơ chế tài chính đằng sau những con số nợ

Các khoản vay này không đơn thuần là giao dịch tiền tệ truyền thống mà được ghi nhận qua Quyền rút vốn đặc biệt (SDR). Đáng chú ý, đây là tài sản dự trữ quốc tế được cấu thành từ rổ các đồng tiền mạnh như USD, euro, nhân dân tệ, yên Nhật và bảng Anh. Việc các quốc gia phải chuyển đổi SDR sang ngoại tệ mạnh để thanh toán cho thấy nhu cầu cấp bách trong việc xử lý khủng hoảng cán cân thanh toán hoặc dự trữ ngoại hối cạn kiệt. Sự tồn tại của các chương trình này luôn đi kèm với những tranh cãi không hồi kết. Trong khi các điều kiện thắt lưng buộc bụng được IMF coi là liều thuốc cần thiết để khôi phục niềm tin thị trường, thì những người chỉ trích lại lo ngại chúng sẽ kìm hãm đà tăng trưởng và khoét sâu thêm hố ngăn cách bất bình đẳng trong xã hội.

Trong khi các quốc gia đang loay hoay ổn định kinh tế, ở một diễn biến khác, các quốc gia trên thế giới cũng đang nỗ lực tìm kiếm động lực tăng trưởng nội tại thông qua sản xuất công nghiệp, như thấy rõ qua sự phục hồi của các nền kinh tế 4 tháng đầu năm 2026, nơi các động lực từ nội tại đang dần chiếm ưu thế hơn so với sự phụ thuộc bên ngoài. Đồng thời, sự phát triển của công nghệ, chẳng hạn như ứng dụng AI trong quốc phòng, đang tạo ra những thay đổi về chiến lược tài chính toàn cầu. Những dữ liệu này vẽ nên một bức tranh kinh tế thế giới đa sắc màu, nơi mà ranh giới giữa sự ổn định và khủng hoảng thường chỉ cách nhau một chính sách tài khóa phù hợp.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vneconomy.vn