Việt Nam Trước Ngưỡng Nâng Hạng Thị Trường: 1.67 Tỷ USD Chờ Đợi Và Bước Ngoặt Lịch Sử Của Chứng Khoán

Chỉ còn vài ngày nữa, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ đứng trước một thời điểm lịch sử khi FTSE Russell công bố kết quả đánh giá giữa kỳ vào sáng ngày 8/4/2026. Sự kiện này không chỉ là một kỳ kiểm định kỹ thuật mà còn là cột mốc then chốt, xác định lộ trình nâng hạng của Việt Nam lên thị trường mới nổi, hứa hẹn mở ra một kỷ nguyên mới cho dòng vốn đầu tư quốc tế.

Dòng Vốn Thụ Động 1.67 Tỷ USD Đứng Trước Cửa Nâng Hạng

Theo phân tích sắc bén từ SSI Research, Việt Nam đang đi đúng hướng để được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi vào năm 2026. Nếu vượt qua kỳ đánh giá giữa kỳ sắp tới, cánh cửa thu hút dòng vốn thụ động ước tính khoảng 1.67 tỷ USD từ các quỹ ETF toàn cầu có thể bắt đầu mở ra từ tháng 9/2026. Đây là một con số đáng kể, đủ để tạo nên xung lực mạnh mẽ cho toàn bộ thị trường chung. Tuy nhiên, dòng tiền này nhiều khả năng sẽ không đổ bộ một lần mà được giải ngân theo chu kỳ 3-5 đợt, phân bổ hàng quý, một chiến lược nhằm hạn chế biến động và giảm thiểu xáo trộn, tương tự kinh nghiệm của Saudi Arabia khi được nâng hạng vào năm 2019.

Nghiên cứu của SSI cũng chỉ ra rằng các thị trường từng được FTSE nâng hạng từ cận biên (Frontier Market) lên mới nổi (Emerging Market) thường ghi nhận mức sinh lời vượt trội trong trung hạn. Điều này củng cố thêm kỳ vọng tích cực cho Việt Nam, không chỉ về mặt định lượng mà còn về chất lượng và sự ổn định của thị trường trong tương lai.

Đường Đua MSCI: Cải Cách Toàn Diện và Những Bước Tiến Quan Trọng

Bên cạnh FTSE Russell, MSCI là “cột mốc chiến lược” tiếp theo, và tiến trình cải cách thị trường đang được đẩy nhanh một cách rõ rệt trên phạm vi quốc gia. Đáng chú ý:

• Cơ chế thanh toán bù trừ: Cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (NPF) đã vận hành ổn định. Hệ thống Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đang được triển khai đúng lộ trình, đây là những cải tiến then chốt giúp Việt Nam cải thiện các tiêu chí quan trọng của MSCI liên quan đến thanh toán – bù trừ.
• Cho vay chứng khoán và bán khống: Dù bán khống cổ phiếu đơn lẻ chưa được phép, nhà đầu tư đã có thể thực hiện vị thế bán thông qua hợp đồng tương lai chỉ số VN30 và VN100, từng bước tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.
• Minh bạch thông tin: Chuẩn mực công bố thông tin tiếp tục được nâng cao, với việc cơ quan quản lý và các doanh nghiệp niêm yết đẩy mạnh công bố thông tin bằng tiếng Anh, tăng cường khả năng tiếp cận và sự tin tưởng của nhà đầu tư nước ngoài.
• Giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL): Đây là một điểm nghẽn lớn đã ghi nhận bước tiến đáng kể. Chính phủ đang cân nhắc nới “room ngoại” tại các lĩnh vực trọng điểm như hàng không. Đặc biệt, tỷ lệ FOL hiệu dụng trên HOSE đã tăng từ 41.71% lên 44.64% trong năm 2025, nhờ sự chủ động gỡ bỏ/nới giới hạn của nhiều doanh nghiệp và sự xuất hiện của các doanh nghiệp niêm yết mới với tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa 100%.

Với những nỗ lực này, Việt Nam có thể đáp ứng 17 trên 18 tiêu chí của MSCI. Rào cản lớn nhất còn lại là mức độ tự do hóa thị trường ngoại hối, một thách thức cần thêm thời gian để hoàn thiện. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ các thị trường mới nổi như Ấn Độ, Indonesia hay Hàn Quốc cho thấy đây không phải là điều kiện tiên quyết tuyệt đối để đạt được mục tiêu nâng hạng.

Tác Động Toàn Diện và Dòng Tiền Đón Đầu

Việc nâng hạng, dù là từ FTSE hay MSCI, được kỳ vọng sẽ tạo ra tác động đa chiều. Trước hết, nó sẽ thu hút dòng vốn tổ chức nước ngoài quy mô lớn, mang lại sự ổn định và chiều sâu cho thị trường. Thứ hai, củng cố niềm tin của nhà đầu tư trong nước, khuyến khích sự tham gia mạnh mẽ hơn. Thứ ba, cải thiện thanh khoản thị trường, giúp các giao dịch trở nên hiệu quả và linh hoạt hơn. Đặc biệt, lịch sử đã chứng minh rằng kỳ vọng nâng hạng thường có xu hướng kích hoạt dòng tiền sớm, đổ vào thị trường ngay trước thời điểm chính thức, tạo ra một lực đẩy đáng kể trong giai đoạn chuẩn bị.

Đây là giai đoạn định hình lại vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu. Những cải cách đang diễn ra không chỉ là nỗ lực về mặt kỹ thuật mà còn là cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc xây dựng một thị trường minh bạch, hiệu quả và hấp dẫn cho mọi nhà đầu tư.

Biên tập: Phố Wall (Theo nguồn gốc)