Vì sao đường cong giá dầu tương lai không thể dự báo chắc chắn giá dầu?

Việc nhìn vào các con số trên thị trường hàng hóa để tìm kiếm một “quả cầu pha lê” cho giá dầu luôn là khao khát của giới đầu tư. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một nghịch lý là đường cong giá dầu tương lai vốn dĩ không phải là công cụ tiên đoán hoàn hảo. Trong giai đoạn thị trường năng lượng chao đảo bởi những cú sốc địa chính trị, việc quá tin tưởng vào các mức giá kỳ hạn 3 tháng, 6 tháng hay 9 tháng như những chỉ báo khách quan có thể dẫn đến những cái nhìn phiến diện về biến động thực tế.

Bản chất của đường cong giá dầu tương lai

Đáng chú ý, không ít doanh nghiệp và các tổ chức điều hành chính sách thường dựa vào giá hợp đồng tương lai để xây dựng kịch bản tài chính. Nếu đường cong giá phản ánh xu hướng đi xuống, nhiều người vội vã kết luận rằng áp lực lạm phát năng lượng sẽ sớm hạ nhiệt. Thế nhưng, các chuyên gia phân tích dầu mỏ khẳng định rằng, mức giá này đơn thuần là điểm chốt mà bên mua và bên bán thỏa thuận tại hiện tại để quản trị rủi ro, thay vì là một lời tiên đoán về mức giá thực tế trong tương lai. Đối với các nhà sản xuất, việc bán hợp đồng tương lai là lá chắn bảo hiểm doanh thu, còn với các nhà máy lọc dầu, đó là công cụ giữ ổn định chi phí. Những quyết định này được thúc đẩy bởi nhu cầu phòng vệ hơn là dự báo thị trường.

Thực tế cho thấy, đường cong giá dầu tương lai chịu áp lực từ nhiều yếu tố kỹ thuật. Phần đầu của đường cong thường dốc lên mạnh khi nguồn cung dầu vật chất bị thắt chặt nghiêm trọng. Đây là tín hiệu phản ánh sự thiếu hụt tức thời hơn là niềm tin về xu hướng dài hạn. Đối với các nhà đầu tư tại Việt Nam, đặc biệt là khi nhóm cổ phiếu năng lượng đang trở thành một phần trong trụ ngân hàng, dầu khí hút dòng tiền: Sức mạnh thay thế từ những “gã khổng lồ”, việc phân biệt giữa giá kỳ hạn và giá thực tế là rất quan trọng để tránh những nhầm lẫn tai hại trong nhận định.

Rủi ro từ những biến số bất định

Tại sao đường cong giá dầu tương lai lại dễ bị đánh lừa? Nguyên nhân nằm ở sự thiếu thanh khoản của các kỳ hạn xa và chi phí nắm giữ vị thế. Khi thị trường trải qua những cú sốc địa chính trị khó lường, giới giao dịch thường thận trọng không muốn cam kết quá sâu vào các hợp đồng dài hạn với giá cao. Một kịch bản phổ biến là khi các điểm nghẽn nguồn cung đột ngột được khơi thông, lượng dầu cung ứng bất ngờ chảy ra thị trường có thể khiến giá giảm nhanh chóng, đẩy những ai đã chốt hợp đồng dài hạn vào thế thua lỗ.

Lịch sử đã chứng minh, ngay cả trong những giai đoạn biến động khốc liệt nhất, thị trường tương lai vẫn thường xuyên trượt nhịp. Điển hình như giai đoạn đại dịch năm 2020, đường cong giá kỳ hạn đã hoàn toàn không thể phản ánh được cú bùng nổ nhu cầu và giá cả sau đó vào năm 2022. Những diễn biến này minh chứng cho sự bất lực của các mô hình dự báo truyền thống khi đối mặt với những “thiên nga đen” trong địa chính trị. Khi bối cảnh vĩ mô đang có những bước tiến mới, như việc xoay trụ thành công, VN-Index tiếp tục có đỉnh cao mới nhờ những tín hiệu tích cực từ khối doanh nghiệp, việc nhìn nhận giá dầu cần một sự tỉnh táo và tách biệt với các chỉ báo kỹ thuật đơn thuần.

Tín hiệu từ thị trường quyền chọn

Nhìn sâu vào bản chất, thị trường quyền chọn đang cung cấp một cái nhìn chân thực hơn về sự lo ngại của giới giao dịch. Nếu đường cong giá tương lai cho thấy sự bình ổn, thì các quyền chọn lại cho thấy xác suất giá dầu duy trì ở mức cao đang được thị trường định giá nghiêm túc hơn. Các hợp đồng quyền chọn cho kịch bản giá dầu vọt lên mức cao không tưởng đang nhận được sự quan tâm lớn. Điều này chứng tỏ trong giai đoạn bất định, các nhà giao dịch chuyên nghiệp đang chọn cách phòng vệ thay vì tin vào một dự báo lạc quan về giá dầu.

Cuối cùng, dù đường cong giá dầu tương lai vẫn là một tham chiếu, nhưng đó không phải là kim chỉ nam tuyệt đối. Đặc biệt khi đặt trong bối cảnh các chính sách hỗ trợ như Thông tư 08: Cú hích chính sách cho nhóm ngân hàng quốc doanh đang tạo ra những biến chuyển nội tại, nhà quan sát cần hiểu rằng những chỉ số năng lượng toàn cầu luôn là tập hợp của nhiều toan tính về phòng vệ rủi ro hơn là một biểu đồ dự báo tương lai chắc chắn.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vneconomy.vn