Khơi thông nguồn vốn tỷ đô cho khối doanh nghiệp nhà nước niêm yết trên thị trường chứng khoán

Khơi thông nguồn vốn tỷ đô cho khối doanh nghiệp nhà nước (DNNN) niêm yết không chỉ là bài toán thanh khoản đơn thuần mà đã trở thành mệnh lệnh chiến lược để Việt Nam chuyển mình trong bối cảnh nâng hạng thị trường. Tại hội nghị phổ biến quy định pháp luật diễn ra ngày 14/5, các nhà quản lý đã nhấn mạnh rằng, việc gắn chặt cổ phần hóa với niêm yết là chìa khóa để nâng cao chất lượng quản trị, từ đó biến các “gã khổng lồ” quốc doanh trở thành hạt nhân thực thụ trong việc thu hút dòng vốn ngoại đang đổ về mạnh mẽ theo nhịp rung lắc của thị trường.

Khơi thông nguồn vốn tỷ đô để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030

Nhu cầu vốn cho khối doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn 2026-2030 được ước tính lên tới 38,5 triệu tỷ đồng. Đây là con số khổng lồ, đặt ra thách thức về việc tối ưu hóa nguồn lực. Đáng chú ý, khoảng 80% nguồn lực này phải được huy động từ bên ngoài ngân sách nhà nước, đưa thị trường chứng khoán trở thành kênh dẫn vốn không thể thay thế. Khi dòng tiền đang có dấu hiệu mạnh lên nhưng thị trường vẫn phân hóa trong nhịp rung lắc, việc các DNNN tận dụng sàn chứng khoán để gọi vốn trở thành giải pháp căn cơ thay vì phụ thuộc vào các nguồn vốn tín dụng truyền thống vốn đang chịu áp lực cạnh tranh gay gắt.

Những đơn vị này không chỉ cần huy động vốn mà còn cần “lột xác” về tư duy quản trị. Việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế và minh bạch thông tin không còn là lựa chọn, mà là điều kiện tiên quyết để tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Khi khối ngoại liên tục biến động với các phiên bán ròng 1.500 tỷ đồng, sự minh bạch chính là tấm lá chắn tốt nhất để các doanh nghiệp lớn giữ chân dòng vốn dài hạn, thay vì để các cổ phiếu bị bỏ rơi trong những giai đoạn thị trường tìm kiếm điểm cân bằng mới.

Khơi thông nguồn vốn tỷ đô thông qua siết chặt khung pháp lý và tính minh bạch

Luật Chứng khoán sửa đổi đã đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe hơn để đảm bảo chất lượng hàng hóa trên sàn. Doanh nghiệp giờ đây phải đáp ứng vốn chủ sở hữu tối thiểu 30 tỷ đồng và duy trì cơ cấu cổ đông với ít nhất 10% cổ phiếu tự do chuyển nhượng. Đây được xem là “bộ lọc” cần thiết để loại bỏ những doanh nghiệp không còn đủ điều kiện làm công ty đại chúng, qua đó bảo vệ lợi ích của cổ đông nhỏ lẻ. Thực tế cho thấy một nghịch lý là trong số gần 790 doanh nghiệp gốc cổ phần hóa, vẫn còn hàng chục đơn vị chưa thực hiện nghiêm túc việc đăng ký giao dịch.

Để giải quyết điểm nghẽn về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, các chuyên gia quản lý đề xuất các cổ đông lớn cần chủ động hơn trong việc thoái vốn thông qua các hình thức đấu giá hoặc khớp lệnh trực tiếp. Sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong việc tháo gỡ vướng mắc không chỉ giúp tăng năng lực tài chính mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho sự kiện Việt Nam nâng hạng thị trường. Các doanh nghiệp nhà nước niêm yết cần nhanh chóng khắc phục các sai phạm trước hạn chót 1/1/2027 nếu không muốn bị hủy tư cách công ty đại chúng, một viễn cảnh sẽ làm tổn hại nghiêm trọng đến hình ảnh và khả năng huy động vốn trong tương lai.

Sức sống mới từ sự thay đổi trong tư duy quản trị doanh nghiệp

Nhìn sâu vào bản chất, việc đẩy mạnh huy động vốn trên sàn không chỉ là vấn đề con số. Đó là câu chuyện về việc nâng cao giá trị doanh nghiệp thông qua tính thanh khoản. Việc chào bán riêng lẻ cho nhà đầu tư chiến lược hay phát hành cổ phiếu cho người lao động là những lộ trình linh hoạt giúp doanh nghiệp “cởi trói” khỏi những rào cản nội tại. Khi các doanh nghiệp nhà nước thực sự coi thị trường chứng khoán là một phần trong “hệ sinh thái” chiến lược, vị thế của họ trên sàn sẽ không còn là những cái tên mờ nhạt, mà sẽ trở thành những trụ cột vững chắc, đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

Sự cộng hưởng từ các hợp tác đầu tư chiến lược, như những cái bắt tay giữa các quỹ lớn tại Việt Nam và đối tác quốc tế, cho thấy tiềm năng to lớn của các doanh nghiệp Việt nếu biết tận dụng dòng vốn ngoại. Khơi thông nguồn vốn tỷ đô cho khối DNNN không phải là đích đến cuối cùng, mà là phương tiện để nâng tầm nền quản trị quốc gia, nơi mà hiệu quả của từng đơn vị niêm yết sẽ được định giá sòng phẳng và chính xác nhất bởi chính những nhà đầu tư trên thị trường.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vnbusiness.vn