Cơn sốt cổ phiếu AI và sự trỗi dậy của các chiến lược bán khống

Cơn sốt cổ phiếu AI đang trở thành mảnh đất màu mỡ cho những nhà đầu tư bán khống, khi họ bắt đầu săn tìm những lỗ hổng trong vẻ ngoài hào nhoáng của các doanh nghiệp đang cố gắng “đu theo” trào lưu trí tuệ nhân tạo. Trong khi hàng tỷ USD đang đổ dồn vào các trung tâm dữ liệu và phần mềm công nghệ, giới chuyên gia nhận thấy sự xuất hiện ngày càng nhiều của những cái tên chỉ đang lợi dụng danh xưng AI để thu hút dòng vốn một cách thiếu thực chất. Đây chính là thời điểm mà những rủi ro ẩn giấu dần lộ diện, tạo ra một thế trận đối đầu thú vị giữa sự kỳ vọng thái quá của thị trường và sự hoài nghi đầy logic của những nhà phân tích.

Nhận diện những thực thể núp bóng cơn sốt cổ phiếu AI

Thực tế cho thấy một nghịch lý là khi làn sóng công nghệ dâng cao, nó vô tình đẩy cả những con thuyền yếu kém cùng tiến về phía trước. Tuy nhiên, khi thủy triều rút đi, sự thật về năng lực cốt lõi của doanh nghiệp sẽ bị phơi bày. Joyce Meng, nhà sáng lập Fact Capital, đã chỉ ra rằng một trong những chiến lược yêu thích của giới bán khống hiện nay là lọc ra các công ty có hành vi “tái định vị” đột ngột. Đó là những doanh nghiệp chỉ thay đổi tên gọi hoặc thêm từ “AI” vào thương hiệu trong thời gian ngắn để đánh bóng tên tuổi mà không hề có sự chuyển dịch về hạ tầng kỹ thuật hay mô hình kinh doanh.

Điển hình như trường hợp của Rezolve AI, công ty đã chuyển đổi tên gọi từ Rezolve Group Limited vào năm 2023. Những phân tích chuyên sâu cho thấy đây không phải là một sự tiến hóa về công nghệ mà là một biểu hiện của những rủi ro tiềm ẩn. Việc bóc tách từng lớp vỏ bọc bên ngoài đã giúp các nhà bán khống thấy được bức tranh thực tế đầy những “cờ đỏ” về quản trị và vận hành, trái ngược hoàn toàn với sự hào nhoáng trên bảng điện tử. Điều này cũng tương tự như sự thận trọng cần có khi xem xét các phương án bảo đảm tài chính trong các thương vụ trái phiếu, nơi mà uy tín người đứng đầu luôn là chốt chặn cuối cùng, như trường hợp Văn Phú muốn chào bán 180 tỷ đồng trái phiếu với phương án bảo đảm từ người đứng đầu.

Từ những bức ảnh dàn dựng đến ảo ảnh về tăng trưởng

Những ví dụ về cơn sốt cổ phiếu AI không dừng lại ở việc thay đổi danh xưng. Một doanh nghiệp cảnh quan tại Trung Quốc từng tạo nên cú sốc khi đột ngột chuyển mình sang mảng kinh doanh máy chủ AI. Tuy nhiên, kết quả điều tra từ các đơn vị nghiên cứu cho thấy, doanh nghiệp này thậm chí đã sử dụng hình ảnh sản phẩm được cắt ghép từ phần mềm chỉnh sửa để đưa vào tài liệu tiếp thị. Hơn thế nữa, danh sách nhân sự được công bố trên mạng xã hội chuyên nghiệp cũng không khớp với dữ liệu thực tế tại văn phòng.

Sự kỳ vọng quá mức của thị trường đôi khi khiến nhà đầu tư bỏ qua các bước kiểm chứng cơ bản. Việc thiếu minh bạch trong cấu trúc chi phí và nhân sự cũng giống như những rủi ro trong quản lý tài chính doanh nghiệp thông thường, chẳng hạn như bài toán về thuê xe cá nhân không hóa đơn: Ranh giới giữa chi phí hợp lệ và rủi ro xuất toán. Nếu thiếu sự minh bạch và chứng thực, doanh nghiệp sẽ khó lòng duy trì được sự phát triển bền vững trước những biến động khắt khe của thị trường.

Hiện tượng Allbirds và bài học về sự lạc nhịp

Không chỉ riêng các công ty nhỏ lẻ, ngay cả những tên tuổi đã có lịch sử kinh doanh rõ ràng cũng không đứng ngoài vòng xoáy này. Allbirds, một thương hiệu giày dép từng gặp nhiều khó khăn, đã khiến thị trường xôn xao khi tuyên bố đổi tên thành “NewBird AI” và định hướng lại sang mảng hạ tầng điện toán. Hệ quả là giá cổ phiếu đã có thời điểm bùng nổ 582% chỉ trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, sự hưng phấn này đặt ra một câu hỏi lớn về tính logic của việc xoay trục kinh doanh. Liệu một đơn vị chuyên về thời trang có thể ngay lập tức sở hữu năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực công nghệ phức tạp? Sự thiếu vắng của những nền tảng công nghệ thực sự khiến các nhà bán khống xem đây là điểm đến lý tưởng để đặt cược vào sự điều chỉnh của giá trị thực so với kỳ vọng ảo.

Nhìn sâu vào bản chất, thị trường tài chính vẫn luôn tồn tại những chu kỳ nơi sự hưng phấn thái quá che mờ đi các rủi ro vận hành. Dù là trong thị trường vàng hay chứng khoán, việc nắm bắt được bức tranh toàn cảnh mới là yếu tố quyết định, tương tự như việc quan sát giá vàng miếng, vàng nhẫn trơn sáng 9/5 và bức tranh thị trường để nhận diện các biến số quan trọng. Khi cơn sốt qua đi, chỉ những thực thể có hàm lượng chất xám thực sự mới đủ sức trụ vững trên đường đua dài hạn.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: cnbc.com