Tính toán phát thải GHG trên Excel: Bước chuyển mình từ thủ công sang chuẩn hóa

Việc tính toán phát thải khí nhà kính (GHG) trên bảng tính Excel từ lâu đã trở thành “thói quen khó bỏ” đối với nhiều doanh nghiệp trong hành trình thực thi chiến lược bền vững. Tuy nhiên, sự tiện dụng của công cụ này cũng chính là rào cản khi các yêu cầu về tính minh bạch, khả năng kiểm định và quy mô báo cáo ngày càng trở nên khắt khe. Hiểu rõ thách thức này, IBM vừa chính thức ra mắt giải pháp IBM Envizi Emissions Calculations in Excel, hứa hẹn sẽ mang đến một hơi thở mới trong việc chuẩn hóa dữ liệu phát thải ngay trên nền tảng quen thuộc này.

Hạn chế của phương pháp thủ công trong tính toán phát thải GHG

Đối với nhiều đội ngũ làm về bền vững, Excel thường là điểm khởi đầu thực tế vì tính linh hoạt và sự quen thuộc. Thế nhưng, khi quy mô dữ liệu tăng lên và sự kỳ vọng từ các bên liên quan lớn dần, phương pháp dựa trên bảng tính truyền thống bộc lộ những điểm yếu chí mạng. Các chuyên gia tại IBM đã chỉ ra rằng, việc duy trì phương pháp thủ công dễ dẫn đến sự thiếu nhất quán về phương pháp luận giữa các tệp tin, sai số trong quá trình chọn hệ số phát thải và những công thức rời rạc khó lòng đối soát. Những thách thức này không chỉ gây tốn thời gian mà còn làm suy giảm tính minh bạch, khiến việc kiểm định dữ liệu trước các cơ quan chức năng trở thành một bài toán nan giải.

Thực tế cho thấy một nghịch lý là trong khi doanh nghiệp đang nỗ lực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, như cách TotalEnergies đang thực hiện tại Philippines để giảm dấu chân carbon, thì chính công cụ báo cáo lại trở thành “điểm nghẽn” khiến quá trình chuyển đổi này thiếu đi sự hỗ trợ của dữ liệu chính xác. Đây cũng là lý do tại sao các nhà quản lý cần nhìn nhận nghiêm túc hơn về sự chuẩn hóa, tương tự như cách các tổ chức như ADB đang chú trọng vào chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu để đảm bảo sự bền vững từ gốc.

Giải pháp Envizi mang đến tư duy mới cho tính toán phát thải GHG

IBM Envizi Emissions Calculations in Excel không đơn thuần là một tiện ích bổ sung (add-in), mà là sự tích hợp logic tính toán theo tiêu chuẩn toàn cầu vào chính không gian làm việc quen thuộc. Giải pháp này giúp người dùng loại bỏ gánh nặng phải tự quản lý các thư viện hệ số phát thải hay phương pháp luận thủ công. Thay vào đó, mọi thông tin được chuẩn hóa thông qua AI, giúp giảm bớt sai sót do con người và tăng tốc độ xử lý dữ liệu. Những cải tiến này tạo ra một hệ sinh thái số tin cậy, giúp doanh nghiệp bắt kịp với những cam kết bền vững đang trở thành làn sóng chung của thị trường trong thời gian gần đây.

Lộ trình chuyển đổi sang hệ thống báo cáo hiện đại

Thay vì ép buộc doanh nghiệp thay đổi hệ thống ngay lập tức, IBM đưa ra một lộ trình tiến hóa tự nhiên. Người dùng bắt đầu bằng việc chuẩn hóa quy trình trên Excel với các công thức và tiêu chuẩn đã được định nghĩa sẵn, sau đó dần dần nâng cấp lên việc quản trị dữ liệu phát thải có cấu trúc trên các ứng dụng doanh nghiệp. Cuối cùng, doanh nghiệp sẽ tiến tới một mô hình quản trị toàn diện với khả năng báo cáo và kiểm định độc lập. Đây chính là mảnh ghép quan trọng giúp các tổ chức không chỉ cam kết về ESG, mà còn chứng minh được cam kết đó bằng những con số thực tế, có thể kiểm chứng.

Trong bối cảnh dữ liệu bền vững đang dần trở thành “tài sản” không thể tách rời của doanh nghiệp, việc chuẩn hóa cách tính toán phát thải GHG không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu để tồn tại. Những cải tiến như IBM Envizi chính là bước đệm cần thiết để các doanh nghiệp dần rời xa những tệp Excel thủ công, hướng tới sự minh bạch và bền vững thực sự trong kỷ nguyên số.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: esgtoday.com