Giá nhiều trái cây lao dốc: Nghịch lý từ sự lệch pha cung cầu

Giá nhiều trái cây lao dốc đang trở thành tiêu điểm nóng trên thị trường nông sản Việt Nam trong quý đầu năm. Trong khi xuất khẩu rau quả đạt những con số ấn tượng, sự phân hóa mạnh mẽ giữa các mặt hàng đã đẩy thị trường nội địa vào trạng thái dư cung cục bộ, buộc giá bán tại nhiều nhà vườn phải rơi xuống mức đáy, tạo nên áp lực lớn lên đời sống người sản xuất.

Sự phân hóa trái ngược trong bức tranh xuất khẩu nông sản

Số liệu từ Hải quan cho thấy xuất khẩu rau quả trong quý I đạt khoảng 1,3 tỷ USD, tăng trưởng hơn 27% so với cùng kỳ. Trong đó, sầu riêng tiếp tục khẳng định vị thế dẫn dắt với mức tăng đột biến gần 128%, cùng với sự ổn định từ dừa và bưởi. Tuy nhiên, nhìn sâu vào bản chất, đà tăng này không đồng đều mà bị khỏa lấp bởi sự sụt giảm ở nhiều loại nông sản khác như chuối, xoài, dưa hấu, mít và chanh. Sự lệch pha này khiến thị trường nhanh chóng bộc lộ những điểm yếu cố hữu, nơi các mặt hàng phụ thuộc quá nhiều vào thị trường truyền thống dễ dàng chịu tổn thương trước biến động từ quy định nhập khẩu hoặc thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng.

Giá nhiều trái cây lao dốc tại thị trường nội địa

Thực tế cho thấy một nghịch lý là khi xuất khẩu chững lại, áp lực dư cung dồn về thị trường trong nước đã đẩy giá nhiều mặt hàng xuống mức thấp chưa từng thấy. Tại các vùng trồng, dưa hấu hay cam sành có thời điểm chỉ còn vài nghìn đồng mỗi kg, ngay cả những loại trái cây vốn thuộc phân khúc cao cấp như xoài cát Hòa Lộc cũng giảm giá mạnh so với thời điểm trước Tết. Đáng chú ý, xu hướng giảm giá không còn khu biệt mà đã lan sang cả nhóm mặt hàng chủ lực. Sầu riêng Ri6, vốn là “ngôi sao” xuất khẩu, hiện cũng ghi nhận mức giá thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây. Diễn biến này phản ánh sự thận trọng của các đầu mối thu mua trong bối cảnh nguồn cung tăng nhanh nhưng thị trường tiêu thụ lại trở nên khó tính hơn.

Những rào cản từ thị trường quốc tế

Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, sự sụt giảm này là kết quả cộng hưởng từ nhiều yếu tố ngoại cảnh. Thị trường Trung Quốc đang siết chặt các tiêu chuẩn kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, sự chuẩn bị cho Lệnh 280 và Nghị định thư về mã vùng trồng bắt đầu từ ngày 1/6 khiến các thương lái phải mua cầm chừng để tránh rủi ro bị trả hàng. Bên cạnh đó, cạnh tranh gay gắt từ hàng Thái Lan và chi phí logistics leo thang do bất ổn tại Trung Đông đã làm chậm tiến độ xuất khẩu sang các thị trường lớn như EU, Mỹ. Trong giai đoạn đầy thách thức này, sự chủ động trong quản trị nông sản không chỉ là câu chuyện của nông dân mà còn đòi hỏi sự linh hoạt trong chuỗi cung ứng, tương tự như cách các ngành khác phải tái cấu trúc nhân sự ngân hàng nhờ AI để thích ứng với những thay đổi về mặt công nghệ và quy trình vận hành. Những bất ổn của thị trường nông sản cũng nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc hoàn thiện hệ thống quản lý, không chỉ trong thương mại mà còn trong các khía cạnh đời sống khác, từ việc khắc phục lỗ hổng trong văn hóa giao thông cho đến việc phòng ngừa các rủi ro sức khỏe cộng đồng như tình trạng nhiễm Hantavirus trên du thuyền. Một nền kinh tế muốn vững vàng phải là một hệ sinh thái được liên kết chặt chẽ và nhạy bén với mọi biến động toàn cầu.

Bài viết đã được biên tập lại từ nguồn: vnexpress.net